
- Ewangelia św. Marka – tekst, autor i główne tematy
- Kim był św. Marek Ewangelista?
- Kiedy i dla kogo powstała Ewangelia św. Marka?
- Struktura Ewangelii Marka – jak biegnie opowieść?
- Główne tematy teologiczne Ewangelii Marka
- Czym Ewangelia Marka różni się od pozostałych trzech?
- Najważniejsze fragmenty i przypowieści w Ewangelii Marka
- Jak czytać Ewangelię Marka w praktyce parafialnej?
- Ewangelia Marka w liturgii – kiedy przypada Rok B?
- Najczęściej zadawane pytania
- Źródła i literatura
Ewangelia św. Marka – tekst, autor i główne tematy
Ewangelia św. Marka to najkrótsza z czterech Ewangelii kanonicznych: ma 16 rozdziałów, zaczyna się od chrztu Jezusa w Jordanie i prowadzi czytelnika aż do pustego grobu. Św. Marek Ewangelista, św. Piotr Apostoł oraz św. Paweł Apostoł tworzą ważne tło tradycji jej powstania, a tekst pozostaje podstawową księgą Roku liturgicznego B (źródło: Biblia Tysiąclecia, Pallottinum, wyd. 2023).
To opowieść szybka, konkretna i wymagająca. Jezus naucza, uzdrawia, ucisza burzę, ale równocześnie uczy uczniów, że Mesjasza nie da się zrozumieć bez krzyża. W parafialnym czytaniu tej księgi dobrze nie śpieszyć się za bardzo – jedno wydarzenie z Ewangelii może stać się materiałem do modlitwy, rozmowy w rodzinie albo przygotowania do niedzielnej Mszy.
- Tekst Marka – obejmuje 16 rozdziałów i nie zawiera opowiadania o narodzeniu Jezusa.
- Jezus Chrystus – występuje jako Syn Boży, nauczyciel i cierpiący Sługa, którego misja osiąga szczyt w męce.
- Św. Piotr Apostoł – jego wyznanie pod Cezareą Filipową stanowi punkt zwrotny całej narracji.
- Rok liturgiczny B – opiera niedzielne czytania przede wszystkim na Ewangelii według św. Marka.
Kim był św. Marek Ewangelista?
Św. Marek Ewangelista to tradycyjnie utożsamiany z Janem Markiem współpracownik św. Piotra Apostoła i św. Pawła Apostoła, a nie jeden z Dwunastu. Dzieje Apostolskie oraz Listy Pawłowe wspominają Marka w środowisku pierwszego Kościoła, zaś tradycja łączy jego Ewangelię z przepowiadaniem Piotra.
Czy Marek był apostołem Jezusa?
Nie, Marek nie należał do grona Dwunastu Apostołów. Jego szczególna rola polegała na przekazaniu wiary wspólnoty apostolskiej, zwłaszcza pamięci związanej ze św. Piotrem Apostołem, a nie na osobistym uczestnictwie w całej publicznej działalności Jezusa.
To rozróżnienie ma znaczenie podczas katechezy. Mateusz i Jan należą do Dwunastu, natomiast Marek jest świadkiem następnego kręgu: człowiekiem Kościoła, który słuchał, zapamiętywał i spisał Dobrą Nowinę dla konkretnej wspólnoty.
Jak Jan Marek pojawia się w pierwszym Kościele?
Jan Marek pojawia się jako współpracownik misjonarzy i człowiek związany z domem chrześcijan w Jerozolimie. W Dz 12,12 mowa o domu jego matki Marii; Dz 13,5 i 13,13 przypominają jego udział w wyprawie Pawła i Barnaby, a 1 P 5,13 łączy go z Piotrem.
Z doświadczenia prowadzenia spotkań biblijnych wiem, że te krótkie wzmianki pomagają zobaczyć Marka bez hagiograficznego dystansu. Nie jest figurą z obrazka. To człowiek realnej wspólnoty, podróży, napięć i ponownego zaufania.
Jaki jest symbol św. Marka w ikonografii?
Symbolem św. Marka jest skrzydlaty lew. Tradycja chrześcijańska łączy ten znak z początkiem jego Ewangelii, gdzie rozbrzmiewa głos Jana Chrzciciela na pustyni; lew stał się też rozpoznawalnym znakiem Wenecji.
Wspomnienie liturgiczne św. Marka przypada 25 kwietnia. W parafii można tego dnia sięgnąć do krótkiego fragmentu Mk 1,1-8, przeczytać go wspólnie i zapytać dzieci lub młodzież, dlaczego Ewangelia rozpoczyna się nie od dzieciństwa Jezusa, lecz od wezwania do nawrócenia.
- Jan Marek – jest imieniem używanym w Dziejach Apostolskich wobec postaci związanej z pierwotną wspólnotą.
- Św. Piotr Apostoł – pozostaje najważniejszym punktem odniesienia dla tradycji o przekazie Marka.
- Św. Paweł Apostoł – wspomina Marka jako współpracownika w Kol 4,10 i 2 Tm 4,11.
- Skrzydlaty lew – oznacza św. Marka w sztuce chrześcijańskiej i ikonografii czterech Ewangelistów.
- 25 kwietnia – to dzień liturgicznego wspomnienia św. Marka Ewangelisty.
Kiedy i dla kogo powstała Ewangelia św. Marka?
Ewangelia św. Marka powstała najprawdopodobniej między 65 a 70 rokiem po Chrystusie i wielu biblistów uznaje ją za najstarszą z czterech Ewangelii. Autor objaśnia żydowskie zwyczaje, dlatego tekst dobrze odpowiadał chrześcijanom pochodzenia pogańskiego, prawdopodobnie związanym ze środowiskiem rzymskim.
Czy Ewangelia Marka jest najstarsza?
Najczęściej przyjmuje się, że tak: Ewangelia Marka poprzedza Mateusza i Łukasza, choć dokładnego dnia ani miejsca jej napisania nie da się ustalić. Datowanie na lata 65-70 po Chrystusie jest ostrożnym przedziałem stosowanym w wielu opracowaniach biblijnych.
Nie jest to jednak artykuł wiary w takim sensie jak prawda o natchnieniu Pisma. Kościół przekazuje, że Ewangelie wiernie podają to, co Jezus czynił i czego nauczał dla zbawienia ludzi (por. Dei Verbum, 19), natomiast szczegółowe datowanie należy do badań historyczno-literackich.
„Kościół stanowczo i z największą stałością utrzymuje, że cztery Ewangelie (…) wiernie przekazują to, co Jezus, Syn Boży, żyjąc wśród ludzi, rzeczywiście czynił i czego nauczał.” – Sobór Watykański II, Dei Verbum, 1965, nr 19
Do kogo pisał Marek swoją Ewangelię?
Marek pisał najpewniej do chrześcijan, którzy nie wychowali się w judaizmie. Wyjaśnia na przykład zwyczaje oczyszczeń w Mk 7,3-4, używa prostego języka greckiego i zachowuje wyrazy kojarzone z łacińskim środowiskiem.
To ważna lekcja dla parafii w Gostycynie: dobra katecheza nie zakłada, że każdy zna pojęcia religijne. Gdy czytamy o faryzeuszach, szabacie, Mesjaszu czy Paschie, trzeba najpierw wyjaśnić słowo, dopiero później budować głębszą refleksję.
Dlaczego hipoteza dwóch źródeł jest przydatna?
Hipoteza dwóch źródeł zakłada, że Mateusz i Łukasz korzystali z Marka oraz z dodatkowego zbioru tradycji, zwykle oznaczanego literą Q. To narzędzie badawcze pomaga porównać Ewangelie synoptyczne, lecz nie zastępuje ich lektury jako natchnionych ksiąg.
- Lata 65-70 po Chrystusie – stanowią ostrożnie przyjmowany przedział powstania tekstu Marka.
- Chrześcijanie pochodzenia pogańskiego – są prawdopodobnymi adresatami, ponieważ Marek tłumaczy zwyczaje żydowskie.
- Język grecki Marka – jest prostszy stylistycznie niż greka Łukasza i nastawiony na tempo opowieści.
- Hipoteza dwóch źródeł – wyjaśnia podobieństwa między Markiem, Mateuszem i Łukaszem w badaniach nad synoptykami.
- Dei Verbum – przypomina, że badanie ludzkiego autora służy lepszemu odczytaniu natchnionego tekstu.
Struktura Ewangelii Marka – jak biegnie opowieść?

Struktura Ewangelii Marka prowadzi od chrztu Jezusa w Jordanie przez działalność w Galilei do męki, śmierci i zmartwychwstania w Jerozolimie. Kluczowy zwrot następuje w Mk 8,27-30 pod Cezareą Filipową, gdy św. Piotr Apostoł wyznaje: „Ty jesteś Mesjasz”.
Ile rozdziałów ma Ewangelia Marka?
Ewangelia Marka ma 16 rozdziałów i jest najkrótszą Ewangelią kanoniczną. Jej zakończenie w Mk 16 kieruje uwagę ku zmartwychwstaniu oraz posłaniu uczniów, a nie ku rozbudowanej relacji o dzieciństwie Jezusa.
Brak genealogii i sceny Bożego Narodzenia nie jest brakiem treści. Marek rozpoczyna od działania Boga tu i teraz: Jan Chrzciciel wzywa do nawrócenia, Jezus przyjmuje chrzest, Duch zstępuje, a misja natychmiast rusza.
Część galilejska Mk 1-8 – co pokazuje?
Mk 1-8 pokazuje Jezusa działającego w Galilei: naucza w synagogach, uzdrawia chorych, wypędza złe duchy i powołuje uczniów. Cud w Ewangelii Marka nie jest pokazem siły, lecz znakiem bliskości Boga wobec konkretnego ludzkiego cierpienia.
Przykład pierwszy: w Mk 2,1-12 przyjaciele niosą paralityka i rozbierają dach. Przykład drugi: w Mk 4,35-41 uczniowie boją się burzy. Oba obrazy można wykorzystać na spotkaniu rodziców dzieci pierwszokomunijnych: wiara obejmuje zarówno działanie dla drugiego człowieka, jak i uczciwe nazwanie lęku.
Droga do Jerozolimy i Męka Mk 9-16 – dlaczego jest centralna?
Mk 9-16 prowadzi Jezusa do Jerozolimy, gdzie trzy zapowiedzi męki przygotowują uczniów na krzyż. Centrum tej części stanowi nie triumf polityczny, ale oddanie życia „na okup za wielu” w Mk 10,45.
Najkrótszy plan lektury przydaje się szczególnie przed Wielkim Postem:
- Mk 1,1-15 – przeczytaj o chrzcie Jezusa w Jordanie i zapisz jedno wezwanie do nawrócenia.
- Mk 4,1-20 – zatrzymaj się przy przypowieści o siewcy i nazwij przeszkodę dla słuchania słowa.
- Mk 8,27-38 – porównaj wyznanie Piotra z zapowiedzią krzyża.
- Mk 10,46-52 – przeczytaj historię Bartymeusza jako modlitwę człowieka, który nie chce pozostać bierny.
- Mk 14-15 – czytaj opis męki powoli, najlepiej w dwóch etapach, bez pośpiechu.
- Mk 16,1-8 – rozważ zdanie anioła o zmartwychwstaniu i powrocie do Galilei.
Główne tematy teologiczne Ewangelii Marka
Główne tematy teologiczne Ewangelii Marka skupiają się na tożsamości Jezusa, wierze uczniów i krzyżu jako drodze zbawienia. Tekst pokazuje Jezusa jako Syna Bożego oraz cierpiącego Sługę, a jego tempo podkreśla powtarzane greckie słowo euthys, czyli „zaraz” lub „natychmiast”.
Co to jest sekret mesjański u Marka?
Sekret mesjański to motyw, w którym Jezus nakazuje milczeć o cudzie lub swojej tożsamości, ponieważ Mesjasza można właściwie rozpoznać dopiero w świetle krzyża i zmartwychwstania. Marek unika obrazu Mesjasza ograniczonego do ziemskiego zwycięzcy.
W Mk 1,40-45 uzdrowiony trędowaty otrzymuje polecenie, aby nikomu nie mówił. W Mk 8,29-30 podobne polecenie pojawia się po wyznaniu Piotra. Nie chodzi o marketingową tajemnicę, lecz o ochronę prawdy przed zbyt łatwym, politycznym rozumieniem misji Jezusa.
Jezus jako cierpiący Sługa – co oznacza?
Jezus jako cierpiący Sługa oznacza Mesjasza, który służy ludziom przez oddanie życia, a nie przez dominację. Mk 10,45 podaje tę prawdę wprost: Syn Człowieczy „nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć”.
To zdanie porządkuje parafialne rozumienie służby. Lektor, ministrant, członek rady parafialnej czy osoba odwiedzająca chorego nie buduje własnej pozycji – ma ułatwić komuś spotkanie z Chrystusem. W praktyce oznacza to punktualność, dyskrecję i gotowość do pomocy bez oczekiwania pochwały.
„Ewangelie są sercem wszystkich Pism, ponieważ stanowią główne świadectwo życia i nauki wcielonego Słowa, naszego Zbawiciela.” – Katechizm Kościoła Katolickiego, KKK, 1992, nr 125
Dlaczego uczniowie w Ewangelii Marka często nie rozumieją Jezusa?
Uczniowie nie rozumieją Jezusa, ponieważ oczekują łatwiejszego zwycięstwa niż droga krzyża. Marek pokazuje ich słabość bez upokarzania: Piotr wyznaje wiarę, lecz zaraz sprzeciwia się zapowiedzi męki; uczniowie opuszczają Jezusa, ale zmartwychwstały znów ich posyła.
Ten motyw daje nadzieję osobie, która wraca do praktyki wiary po przerwie. Nie trzeba najpierw mieć wszystkich odpowiedzi. Trzeba zostać przy Jezusie, słuchać słowa i pozwolić, by ono poprawiało własne wyobrażenia o Bogu.
- Sekret mesjański – chroni prawdę, że Jezus jest Mesjaszem ukrzyżowanym i zmartwychwstałym.
- Krzyż – stanowi centrum opowieści Marka, zwłaszcza w rozdziałach 14-15.
- Cierpiący Sługa Boży – opisuje sposób, w jaki Jezus realizuje władzę przez służbę.
- Św. Piotr Apostoł – łączy odważne wyznanie wiary z realną ludzką słabością.
- Euthys – nadaje narracji Marka pośpiech i podkreśla pilność odpowiedzi na wezwanie Jezusa.
Czym Ewangelia Marka różni się od pozostałych trzech?
Ewangelia Marka różni się od Mateusza, Łukasza i Jana zwięzłością, szybkim rytmem oraz koncentracją na czynach Jezusa. Nie zawiera genealogii ani opisów dzieciństwa, należy do Ewangelii synoptycznych wraz z Mateuszem i Łukaszem, natomiast Ewangelia Jana ma odmienny styl i perspektywę teologiczną.
Czym Marek różni się od Ewangelii Jana?
Marek przedstawia wiele krótkich scen działania Jezusa, a Jan rozwija dłuższe rozmowy i znaki objaśniające tożsamość Słowa. Jan nie należy do Ewangelii synoptycznych, ponieważ jego układ, język i dobór materiału znacznie różnią się od Marka, Mateusza oraz Łukasza.
Nie należy z tego wyciągać wniosku, że jedna Ewangelia jest „lepsza”. Każda prowadzi do tego samego Chrystusa, lecz otwiera inne drzwi: Marek pyta o decyzję ucznia, Jan o wiarę w Syna posłanego przez Ojca.
Czy Marek jest źródłem dla Mateusza i Łukasza?
Według szeroko przyjmowanej hipotezy dwóch źródeł Mateusz i Łukasz korzystali z tekstu Marka. Porównanie równoległych fragmentów pokazuje wspólną kolejność wielu wydarzeń, choć obaj ewangeliści rozwijają materiał dla swoich wspólnot.
| Ewangelia | Charakterystyczna cecha | Przykład |
|---|---|---|
| Marek | Krótka, pełna ruchu narracja | Brak opisu narodzenia Jezusa |
| Mateusz | Silne odniesienia do Starego Testamentu | Genealogia i Kazanie na Górze |
| Łukasz | Akcent na miłosierdzie i modlitwę | Dobry Samarytanin, syn marnotrawny |
| Jan | Długie mowy i teologia Słowa | Prolog: „Na początku było Słowo” |
Jak wykorzystać różnice między Ewangeliami w modlitwie?
Najpierw wybierz jeden wspólny epizod, na przykład nakarmienie tłumu, a potem przeczytaj go u Marka i Łukasza. Zauważ różnice bez lęku: one nie niszczą wiary, lecz pokazują, że Kościół przekazał jedno wydarzenie w czterech natchnionych świadectwach.
- Ewangelie synoptyczne – Marek, Mateusz i Łukasz można zestawiać „jednym spojrzeniem” ze względu na liczne podobieństwa.
- Ewangelia Jana – ma własną kompozycję i nie jest zaliczana do synoptyków.
- Mateusz i Łukasz – zawierają opowiadania o dzieciństwie Jezusa, których nie ma u Marka.
- Marek – stawia większy nacisk na drogę, cud i nagłą reakcję ludzi na obecność Jezusa.
Pomocne uzupełnienie stanowi tekst Ewangelia św. Łukasza – tekst, autor i przesłanie, zwłaszcza gdy chcemy porównać styl obu synoptyków.
Najważniejsze fragmenty i przypowieści w Ewangelii Marka

Najważniejsze fragmenty Ewangelii Marka prowadzą od chrztu Jezusa w Jordanie do Mk 16 i świadectwa pustego grobu. Szczególną rolę mają przypowieść o siewcy, wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową, uzdrowienie Bartymeusza oraz opis męki, ponieważ pokazują wiarę jako słuchanie, drogę i zaufanie.
Jakie przypowieści Marka czytać najpierw?
Najpierw przeczytaj Mk 4,1-20, czyli przypowieść o siewcy, a następnie Mk 4,26-29 i Mk 4,30-32 o królestwie Bożym. Te trzy teksty uczą, że słowo Boże wymaga przyjęcia, wzrost często dokonuje się w ukryciu, a mały początek może przynieść większy owoc.
Przykład z domu: rodzina może po niedzielnym obiedzie wybrać jedno zdanie z Mk 4 i zapytać, co w tym tygodniu jest „cierniem” zagłuszającym modlitwę – nadmiar telefonu, zmęczenie, konflikt czy odkładanie spowiedzi.
Dlaczego wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową jest ważne?
Wyznanie Piotra w Mk 8,29 jest ważne, ponieważ po raz pierwszy uczeń nazywa Jezusa Mesjaszem, a zaraz potem słyszy zapowiedź cierpienia. Cezarea Filipowa pokazuje, że poprawne słowo o Chrystusie musi przejść w zgodę na jego drogę krzyża.
Ten fragment dobrze nadaje się na rozważanie przed bierzmowaniem. Kandydat może zapisać dwie odpowiedzi: kim jest dla mnie Jezus oraz z czego muszę zrezygnować, aby pójść za Nim bardziej uczciwie.
Co mówi Mk 16 o zmartwychwstaniu?
Mk 16 mówi, że kobiety znajdują pusty grób i słyszą wiadomość o zmartwychwstaniu Jezusa. Pierwotne, krótsze zakończenie w Mk 16,1-8 kończy się lękiem kobiet, co nie usuwa paschalnej nadziei, lecz pokazuje, jak wstrząsająca była ta wiadomość.
- Mk 1,9-11 – chrzest Jezusa w Jordanie objawia Syna umiłowanego przez Ojca.
- Mk 4,1-20 – przypowieść o siewcy uczy odpowiedzialności za słuchanie słowa.
- Mk 4,35-41 – uciszenie burzy stawia pytanie o wiarę pośród lęku.
- Mk 8,27-38 – Cezarea Filipowa łączy wyznanie Mesjasza z zapowiedzią krzyża.
- Mk 10,46-52 – Bartymeusz pokazuje modlitwę wytrwałą i konkretną.
- Mk 14-15 – opis męki prowadzi do wyznania setnika pod krzyżem.
- Mk 16,1-8 – pusty grób otwiera perspektywę zmartwychwstania i misji.
Jak czytać Ewangelię Marka w praktyce parafialnej?
Ewangelię Marka najlepiej czytać regularnie, w krótkich odcinkach po 10-20 minut, z otwartą Biblią Tysiąclecia i jednym pytaniem o własną odpowiedź na słowo. Wystarczy 16 dni po jednym rozdziale albo osiem tygodni po dwóch rozdziałach, aby przejść całą księgę bez przeciążenia.
Jak rozpocząć lekturę w pięciu krokach?
Zacznij od wyznaczenia stałej pory i przeczytania jednego krótkiego fragmentu, a potem zapisz jedno zdanie, które porusza. Pięć prostych kroków wystarcza, by lektura nie zamieniła się w przypadkowe kartkowanie Pisma Świętego.
- Wybierz porę – czytaj codziennie o tej samej godzinie, na przykład 15 minut po kolacji.
- Przeczytaj perykopę – zatrzymaj się na jednym wydarzeniu, zwykle od 8 do 25 wersetów.
- Sprawdź kontekst – zauważ, co dzieje się przed fragmentem i co następuje po nim.
- Zadaj pytanie – zapytaj: co Jezus mówi, co robią ludzie i gdzie jestem w tej scenie?
- Odpowiedz modlitwą – zakończ własnymi słowami, choćby jednym zdaniem prośby lub dziękczynienia.
- Wróć do tekstu – w niedzielę przeczytaj ponownie fragment z liturgii i porównaj go z pierwszym odbiorem.
Czy można czytać Marka razem z dziećmi?
Tak, z dziećmi najlepiej czytać krótkie sceny i zatrzymać się na jednym obrazie, na przykład łodzi podczas burzy albo wołaniu Bartymeusza. Nie trzeba tłumaczyć każdego szczegółu naraz; ważniejsze jest jedno jasne pytanie i możliwość odpowiedzi własnymi słowami.
Przykład: po Mk 10,13-16 rodzic może zapytać dziecko, co oznacza przyjść do Jezusa bez udawania. Przy Mk 6,30-44 można poprosić, by narysowało tłum, pięć chlebów i dwie ryby. Prosty obraz zostaje w pamięci dłużej niż wykład.
Gdzie szukać pomocy do lektury?
Pomocą jest niedzielna liturgia, komentarz zatwierdzony przez Kościół, rozmowa z duszpasterzem i wspólnota biblijna. Przy trudnym fragmencie nie warto budować nauki na pojedynczym zdaniu oderwanym od całości; najpierw sprawdź przypisy w Biblii i kontekst całej księgi.
Przydatne materiały parafialne znajdziesz także pod linkami: jak czytać Pismo Święte w praktyce parafialnej oraz historia Kościoła katolickiego – najważniejsze dzieje.
- Biblia Tysiąclecia – daje polski tekst używany szeroko w liturgii i katechezie.
- Lectio divina – porządkuje lekturę przez czytanie, rozważanie, modlitwę i kontemplację.
- Wspólnota parafialna – pomaga sprawdzić własne rozumienie tekstu w wierze Kościoła.
- Przypisy biblijne – wyjaśniają miejsca, osoby i pojęcia bez dopowiadania niepewnych szczegółów.
Ewangelia Marka w liturgii – kiedy przypada Rok B?

Ewangelia Marka dominuje w niedzielnym cyklu czytań Roku liturgicznego B, który wraca co trzy lata i jest uzupełniany wybranymi fragmentami Ewangelii Jana. Dokładny układ czytań na konkretną niedzielę należy sprawdzać w aktualnym kalendarzu liturgicznym Konferencji Episkopatu Polski.
Jak działa trzyletni cykl niedzielnych Ewangelii?
Cykl działa w trzech latach oznaczonych literami A, B i C: Rok A skupia się na Mateuszu, Rok B na Marku, a Rok C na Łukaszu. Ewangelia Jana pojawia się szczególnie w ważnych okresach roku, między innymi w Wielkim Poście i okresie wielkanocnym.
Dane o konkretnych datach i perykopach trzeba odświeżać co roku, ponieważ zależą od niedziel, świąt ruchomych i lokalnego kalendarza. Informacje liturgiczne sprawdzone są najpewniej w bieżącym lekcjonarzu oraz oficjalnym kalendarzu diecezjalnym.
Dlaczego w Roku B słyszymy także Ewangelię Jana?
W Roku B czytania z Jana uzupełniają Marka, zwłaszcza tam, gdzie liturgia chce mocniej rozwinąć temat Eucharystii, męki lub objawienia Chrystusa. Nie jest to przerwa w logice cyklu, lecz świadome zestawienie czterech świadectw Ewangelii.
Jak przygotować się do niedzielnej Ewangelii Marka?
Przygotowanie zacznij w sobotę od przeczytania perykopy z niedzieli, a po Mszy wróć do jednego zdania z homilii lub samego tekstu. Taka praktyka zajmuje 10 minut i pomaga przejść od słuchania w kościele do rozmowy w domu.
- Rok A – koncentruje niedzielne czytania na Ewangelii Mateusza.
- Rok liturgiczny B – koncentruje niedzielne czytania na Ewangelii Marka.
- Rok C – koncentruje niedzielne czytania na Ewangelii Łukasza.
- Ewangelia Jana – uzupełnia trzyletni cykl w wybranych okresach i uroczystościach.
- Aktualny lekcjonarz – jest właściwym źródłem konkretnej perykopy na daną niedzielę.
Do planowania rodzinnej lektury przyda się kalendarz liturgiczny i cykl czytań Rok B. Osobom przygotowującym liturgię małżeństwa może pomóc także Ewangelia na ślub – jak wybrać czytanie.
Najczęściej zadawane pytania
Kto napisał Ewangelię według św. Marka?
Tradycja Kościoła przypisuje autorstwo Janowi Markowi, współpracownikowi św. Piotra Apostoła i św. Pawła Apostoła. Tradycja wiąże jego zapis przede wszystkim z przepowiadaniem Piotra, ale nie należy twierdzić z całkowitą pewnością, że Marek osobiście znał Jezusa podczas jego ziemskiego życia.
Która Ewangelia jest najkrótsza?
Najkrótsza jest Ewangelia św. Marka, licząca 16 rozdziałów. Jej zwięzłość nie oznacza ubóstwa treści: zawiera centralne wydarzenia od chrztu Jezusa do zmartwychwstania.
Co to jest sekret mesjański?
Sekret mesjański to charakterystyczny dla Marka motyw nakazu milczenia o cudzie lub mesjańskiej godności Jezusa. Prowadzi on czytelnika do odkrycia, że Mesjasza trzeba rozumieć przez mękę, śmierć i zmartwychwstanie, a nie przez polityczne oczekiwania.
Czy Marek był jednym z dwunastu apostołów?
Nie, Marek nie był jednym z Dwunastu Apostołów. Był współpracownikiem pierwszego Kościoła, a tradycja łączy go szczególnie ze św. Piotrem Apostołem.
Kiedy czytana jest Ewangelia Marka w liturgii?
Ewangelia Marka jest główną Ewangelią niedzielnego Roku B, powtarzanego co trzy lata. Liturgia uzupełnia ją wybranymi fragmentami Ewangelii Jana, dlatego w konkretną niedzielę należy sprawdzić aktualny lekcjonarz.
Dlaczego Ewangelia Marka nie opisuje narodzenia Jezusa?
Marek rozpoczyna opowieść od Jana Chrzciciela i chrztu Jezusa w Jordanie. Autor skupia się na publicznej misji Chrystusa oraz pytaniu, kim jest Jezus i co znaczy pójść za Nim.
Źródła i literatura
Poniższe źródła pozwalają sprawdzić tekst biblijny, naukę Kościoła i podstawowe informacje o Ewangeliach synoptycznych. Przy przygotowaniu katechezy lub homilii należy korzystać z aktualnego wydania lekcjonarza i zatwierdzonych materiałów duszpasterskich.
Jakie źródło wybrać do samego tekstu Marka?
Do lektury tekstu wybierz Biblię Tysiąclecia, ponieważ jest to polskie tłumaczenie szeroko stosowane w liturgii Kościoła katolickiego w Polsce. Przypisy do tekstu pomagają rozpoznać paralelne miejsca i podstawowe odniesienia.
Gdzie sprawdzić nauczanie Kościoła o Ewangeliach?
Nauczanie Kościoła o Ewangeliach sprawdzisz w Konstytucji Dei Verbum, zwłaszcza w numerach 18-20, oraz w Katechizmie Kościoła Katolickiego, zwłaszcza w numerach 124-133. Są to źródła urzędowe, a nie prywatne interpretacje.
- Biblia Tysiąclecia – Ewangelia według św. Marka, Pallottinum, wydanie wskazane w serwisie, dostęp sprawdzony w 2023 r.
- Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna Dei Verbum, 1965, zwłaszcza nr 18-20.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 124-133, w tym nr 126 o Ewangeliach synoptycznych.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 125 o Ewangeliach jako sercu wszystkich Pism.
Redaktor portalu związanego z parafią św. Marcina. Interesuje się historią i tradycją Kościoła na Pomorzu; treści opiera na Piśmie Świętym, Katechizmie i nauczaniu Kościoła.
