Przykazania kościelne – pięć obowiązków katolika

Przykazania kościelne – pięć obowiązków katolika w praktyce

Przykazania kościelne określają pięć podstawowych obowiązków katolika wobec Boga i wspólnoty: niedzielną Mszę, spowiedź, Komunię wielkanocną, post oraz troskę o Kościół. Katechizm Kościoła Katolickiego w numerach 2041-2043 wskazuje je jako minimum życia sakramentalnego, a ich praktykę w Parafii rzymskokatolickiej w Gostycynie porządza rytm roku liturgicznego.

Nie są to przepisy stworzone po to, by mnożyć formalności. Mają chronić to, co w wierze najprostsze: regularną modlitwę, udział w Eucharystii, pojednanie z Bogiem i odpowiedzialność za ludzi, z którymi tworzymy parafię. Pięć punktów pomaga nie zgubić wiary wtedy, gdy codzienność jest szybka, trudna albo zwyczajnie pełna obowiązków.

• Eucharystia niedzielna – przypomina, że niedziela ma należeć do Boga, rodziny i odpoczynku.
• Sakrament pokuty – pozwala realnie wracać do łaski po grzechu, a nie tylko deklarować poprawę.
• Komunia wielkanocna – łączy osobistą wiarę z centralnym świętem chrześcijaństwa, czyli Paschą Chrystusa.
• Post i wstrzemięźliwość – uczą panowania nad sobą oraz solidarności z cierpiącymi.
• Troska o Kościół – obejmuje ofiarę materialną, pracę, modlitwę i obecność we wspólnocie.

„Przykazania kościelne mają zapewnić wiernym niezbędne minimum ducha modlitwy i wysiłku moralnego.” – Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2041, 1994.

Czym są przykazania kościelne?

Przykazania kościelne to normy życia katolickiego, charakteryzujące się praktycznym wymiarem, związkiem z sakramentami i odpowiedzialnością za wspólnotę. Ustanawia je Kościół, korzystając z władzy duszpasterskiej, dlatego ich konkretna forma może uwzględniać prawo lokalne; podstawowe ujęcie przedstawia Katechizm Kościoła Katolickiego z 1994 roku.

Co odróżnia przykazania kościelne od rad ewangelicznych?

Przykazania kościelne obowiązują wszystkich wiernych według ich stanu i możliwości, natomiast rady ewangeliczne dotyczą szczególnej drogi doskonałości, na przykład życia zakonnego. Nie należy więc mylić obowiązku niedzielnej Mszy z dobrowolnym ślubem ubóstwa czy posłuszeństwa.

Ich sens jest wspólnotowy. Kościół nie zostawia wiernego samego z pytaniem, czy modlitwa, spowiedź i Eucharystia są potrzebne. Wyznacza rozsądne minimum, od którego zaczyna się dojrzałe życie wiary.

Dlaczego Kościół ustanowił pięć przykazań?

Kościół ustanowił pięć przykazań, aby zabezpieczyć regularny kontakt wiernego z Eucharystią, sakramentem pojednania i życiem parafii. To minimum nie zastępuje codziennej modlitwy ani uczynków miłości, ale chroni fundament, gdy religijność staje się tylko okazjonalna.

W duszpasterstwie dobrze widać tę różnicę: ktoś może znać tradycje świąteczne, a jednocześnie przez lata nie uczestniczyć w liturgii. Przykazania wracają wtedy do sedna – wiara potrzebuje konkretnych decyzji, nie samego sentymentu.

• Katechizm Kościoła Katolickiego – łączy przykazania z życiem moralnym i sakramentalnym, a nie z samą kontrolą zachowań.
• Kodeks Prawa Kanonicznego – reguluje między innymi dni świąteczne, obowiązek uczestnictwa we Mszy oraz normy pokutne.
• Konferencja Episkopatu Polski – doprecyzowuje praktykę niektórych norm dla wiernych w Polsce.
• Parafia rzymskokatolicka w Gostycynie – pomaga wypełniać te obowiązki przez stałe godziny liturgii, spowiedzi i przygotowania sakramentalne.

Najprościej: przykazania kościelne nie konkurują z Dekalogiem, lecz przekładają wiarę na rytm niedziel, świąt, pokuty i troski o konkretną wspólnotę.

Jak brzmi pełna lista pięciu przykazań kościelnych?

Pięć przykazań kościelnych to: uczestnictwo we Mszy świętej w niedziele i święta nakazane, spowiedź przynajmniej raz w roku, Komunia święta w okresie wielkanocnym, zachowywanie postów oraz troska o potrzeby Kościoła. Ich treść w polskim nauczaniu opiera się na Katechizmie Kościoła Katolickiego, nr 2041-2043.

1. W niedziele i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej oraz powstrzymać się od prac niekoniecznych, które przeszkadzają w oddawaniu czci Bogu i odpoczynku.
2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty, czyli do spowiedzi, aby pojednać się z Bogiem i Kościołem.
3. Przynajmniej raz w roku przyjąć Komunię świętą w okresie wielkanocnym, po właściwym przygotowaniu serca.
4. Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w czasach pokuty rezygnować z zabaw niezgodnych z ich charakterem.
5. Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła przez ofiarę, pracę, modlitwę oraz odpowiedzialne zaangażowanie w parafii.

Czy spowiedź i Komunia wielkanocna to dwa różne obowiązki?

Tak, spowiedź przynajmniej raz w roku i Komunia święta wielkanocna są dwoma odrębnymi przykazaniami. W praktyce często realizuje się je w podobnym czasie, lecz ich sens jest inny: spowiedź odnawia pojednanie, a Komunia jednoczy z Chrystusem eucharystycznym.

Okres wielkanocny do wypełnienia obowiązku Komunii trwa od Środy Popielcowej do Uroczystości Trójcy Przenajświętszej. Dokładne informacje duszpasterskie oraz przygotowanie do sakramentów można znaleźć przez sakramenty w parafii Gostycyn.

Jak rozumieć dni święte nakazane?

Dni święte nakazane to niedziele oraz wskazane uroczystości, w których katolik uczestniczy we Mszy świętej tak jak w niedzielę. Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 1246 określa zasadę świętowania, a wykaz obchodów może być doprecyzowany dla danego kraju przez konferencję episkopatu.

Przed świętem najlepiej sprawdzić bieżące ogłoszenia parafialne, zwłaszcza gdy Msze odbywają się o innych godzinach niż zwykle. Pomocne są aktualne godziny spowiedzi i Mszy świętych.

• Niedziela – jest podstawowym dniem zgromadzenia eucharystycznego chrześcijan.
• Uroczystość Maryi Bożej Rodzicielki – przypada 1 stycznia i w Polsce ma rangę święta nakazanego.
• Uroczystość Objawienia Pańskiego – przypada 6 stycznia i łączy liturgię z tradycją kolędy.
• Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa – Boże Ciało jest w Polsce dniem świętym nakazanym.
• Uroczystość Wszystkich Świętych – przypada 1 listopada i wymaga uczestnictwa we Mszy świętej.

Msza w niedzielę i święta – kiedy obowiązuje katolika?

Obowiązek uczestnictwa we Mszy świętej dotyczy każdej niedzieli i święta nakazanego, jeśli wierny może w niej uczestniczyć bez poważnej przeszkody. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1247-1248, wskazuje Eucharystię sprawowaną w sam dzień świąteczny albo wieczorem dnia poprzedniego jako zwyczajny sposób wypełnienia tego obowiązku.

Czy Msza sobotnia wieczorem spełnia obowiązek niedzielny?

Tak, Msza odprawiona wieczorem w sobotę spełnia obowiązek niedzielny, ponieważ kan. 1248 §1 Kodeksu Prawa Kanonicznego wyraźnie przewiduje udział w celebracji wieczorem dnia poprzedzającego. Nie jest to „gorsza” Msza ani obejście zasady.

To konkretna pomoc dla osób pracujących zmianowo, opiekujących się chorym lub dojeżdżających. Z mojego doświadczenia duszpasterskiego wynika, że dobrze jest ustalić tę praktykę wcześniej, a nie szukać Mszy dopiero w sobotni wieczór.

Kiedy brak Mszy nie jest zaniedbaniem?

Brak udziału we Mszy nie jest zawinionym zaniedbaniem, gdy istnieje poważna przyczyna, na przykład choroba, opieka nad małym dzieckiem, brak możliwości dojazdu lub konieczna służba. W sytuacji wątpliwej najlepiej porozmawiać ze spowiednikiem, zamiast samemu wydawać ostateczny osąd sumienia.

• Choroba zakaźna lub ostry stan zdrowia – chroni chorego i innych wiernych przed dodatkowym zagrożeniem.
• Opieka nad osobą zależną – może wymagać pozostania w domu, gdy nie da się zapewnić bezpiecznej opieki zastępczej.
• Praca konieczna – obejmuje między innymi dyżur medyczny, służby ratunkowe i inne zadania zabezpieczające ludzi.
• Brak realnego transportu – należy ocenić uczciwie, zwłaszcza w przypadku osób starszych lub mieszkających daleko od kościoła.
• Nadzwyczajne warunki pogodowe – mogą usprawiedliwić rezygnację z drogi, jeśli zagraża ona bezpieczeństwu.

Uczestnictwo we Mszy jest centrum chrześcijańskiej niedzieli, lecz Kościół nie wymaga od wiernego narażania zdrowia, życia ani dobra osoby, za którą odpowiada.

Post ścisły i wstrzemięźliwość od mięsa – jakie są zasady?

Post ścisły obowiązuje katolików w Środę Popielcową i Wielki Piątek, a wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych zasadniczo we wszystkie piątki roku, z wyjątkiem uroczystości. Kanony 1251-1252 Kodeksu Prawa Kanonicznego określają dwa różne obowiązki: post od 18. do rozpoczęcia 60. roku życia oraz wstrzemięźliwość od 14. roku życia.

Czym różni się post ścisły od wstrzemięźliwości?

Post ścisły oznacza jeden posiłek do syta oraz dwa mniejsze posiłki, które razem nie dorównują głównemu, natomiast wstrzemięźliwość oznacza rezygnację z mięsa. W Środę Popielcową i Wielki Piątek obowiązują oba te elementy jednocześnie.

Praktyka	Kiedy obowiązuje	Kogo dotyczy	Na czym polega
Post ścisły	Środa Popielcowa i Wielki Piątek	Od 18. do rozpoczęcia 60. roku życia	Jeden posiłek do syta i dwa mniejsze.
Wstrzemięźliwość od mięsa	Wszystkie piątki, poza uroczystościami	Od ukończenia 14. roku życia	Rezygnacja z pokarmów mięsnych.
Uczynek pokutny	Wybrane piątki zgodnie z normami w Polsce	Wierni zdolni do podjęcia pokuty	Może przyjąć formę modlitwy, jałmużny lub konkretnego wyrzeczenia.

Kogo nie obowiązuje post ścisły?

Post ścisły nie wiąże osób, dla których ograniczenie jedzenia mogłoby zaszkodzić zdrowiu, ani tych, które nie mieszczą się w granicach wieku określonych przez prawo kanoniczne. Choroba, ciąża, rekonwalescencja, podróż lub ciężka praca fizyczna wymagają roztropności, a nie udowadniania pobożności kosztem organizmu.

Informacje o zasadach postnych są aktualne według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku; lokalne wskazania Konferencji Episkopatu Polski dobrze sprawdzać przed każdym okresem pokuty. Więcej kontekstu daje rok liturgiczny i okresy pokuty.

• Środa Popielcowa – rozpoczyna Wielki Post i łączy post z obrzędem posypania głów popiołem.
• Wielki Piątek – upamiętnia mękę i śmierć Jezusa Chrystusa, dlatego ma szczególnie poważny charakter.
• Piątkowa uroczystość liturgiczna – znosi obowiązek wstrzemięźliwości, ponieważ uroczystość ma charakter radosny.
• Modlitwa za konkretną osobę – może być realnym uczynkiem pokutnym, gdy towarzyszy jej świadoma rezygnacja z wygody.
• Jałmużna – łączy wyrzeczenie z pomocą potrzebującym, na przykład przez wsparcie parafialnej zbiórki.

„Wszystkie osoby, które ukończyły czternasty rok życia, są związane prawem wstrzemięźliwości; prawem postu zaś są związane osoby pełnoletnie aż do rozpoczęcia sześćdziesiątego roku życia.” – Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1252, 1983.

Spowiedź raz w roku i Komunia wielkanocna – kiedy je wypełnić?

Spowiedź przynajmniej raz w roku oraz Komunia święta wielkanocna chronią podstawową więź wiernego z sakramentami. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2042, przypomina o obowiązku przyjęcia Eucharystii w okresie wielkanocnym, a osoba świadoma grzechu ciężkiego powinna przed Komunią skorzystać z sakramentu pokuty.

Jak często trzeba się spowiadać?

Przykazanie wymaga spowiedzi co najmniej raz w roku, lecz spowiedź należy odbyć wcześniej, gdy człowiek ma świadomość grzechu ciężkiego i chce przyjąć Komunię świętą. Częstsza spowiedź, na przykład przed Wielkanocą, Bożym Narodzeniem lub ważną decyzją życiową, jest dobrą praktyką, ale nie mechanicznie wyznaczonym limitem.

W Gostycynie okazja do spowiedzi zwykle jest przed Mszą świętą oraz podczas rekolekcji. Konkretne dni i godziny trzeba potwierdzić w aktualnych ogłoszeniach, bo plan może się zmieniać.

Jak przygotować się do dobrej spowiedzi?

Dobrą spowiedź warto rozpocząć od spokojnego rachunku sumienia, następnie wzbudzić żal, wyznać grzechy bez ukrywania istotnych okoliczności i podjąć postanowienie poprawy. Krótka, uczciwa rozmowa z kapłanem jest bardziej owocna niż rozbudowana opowieść bez nazwania tego, co naprawdę obciąża sumienie.

1. Pomódl się o światło sumienia – kilka minut ciszy pomaga spojrzeć na własne decyzje bez usprawiedliwiania się.
2. Zrób rachunek sumienia – odnieś go do Dekalogu, miłości bliźniego i obowiązków własnego stanu.
3. Wzbudź żal za grzechy – żal dotyczy zła popełnionego wobec Boga i ludzi, nie tylko lęku przed konsekwencjami.
4. Wyznaj grzechy jasno – przy grzechach ciężkich podaj ich rodzaj i liczbę, o ile jest możliwa do określenia.
5. Wypełnij pokutę – wykonaj ją możliwie szybko, traktując jako pierwszy krok naprawy.

Spowiedź roczna jest minimum, lecz pojednanie z Bogiem nie powinno czekać do kalendarzowego terminu, jeśli sumienie domaga się nawrócenia.

Piąte przykazanie kościelne – jak troszczyć się o potrzeby parafii?

Piąte przykazanie kościelne zobowiązuje wiernych do troski o materialne i duszpasterskie potrzeby wspólnoty, proporcjonalnie do ich realnych możliwości. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2043, nie ustanawia jednej obowiązkowej kwoty ofiary; chodzi o odpowiedzialność za Kościół, w tym Parafię rzymskokatolicką w Gostycynie.

Czy taca parafialna jest obowiązkową opłatą?

Nie, taca parafialna nie jest sztywną opłatą ani cennikiem sakramentów. Ofiara ma być dobrowolna i dostosowana do sytuacji materialnej wiernego, a osoba uboga nie powinna czuć się wykluczona z życia Kościoła.

Środki przekazywane parafii służą między innymi utrzymaniu świątyni, energii, ogrzewaniu, przygotowaniu liturgii, działalności charytatywnej i bieżącym remontom. Przejrzysta informacja o celach zbiórki buduje zaufanie mocniej niż ogólne prośby.

Jak pomagać parafii poza ofiarą pieniężną?

Pomoc parafii można okazać także przez konkretną pracę, modlitwę i odpowiedzialne uczestnictwo w grupach. Kto nie może wesprzeć wspólnoty finansowo, nadal może wnieść istotny wkład przez czas, umiejętności i obecność.

• Pomoc przy liturgii – lektor, ministrant, schola lub osoba przygotowująca kościół wspiera piękno celebracji.
• Wolontariat charytatywny – pomoc seniorowi, zbiórka żywności lub odwiedziny chorego przekładają Ewangelię na czyn.
• Praca techniczna – naprawa, porządkowanie terenu lub pomoc przy wydarzeniu może oszczędzić parafii koszt usługi.
• Modlitwa za parafię – regularna modlitwa za kapłanów, dzieci i rodziny jest rzeczywistą troską o wspólnotę.
• Udział w wydarzeniach – obecność na nabożeństwie, rekolekcjach czy spotkaniu buduje relacje, których nie zastąpi sama składka.

Troska o Kościół oznacza współodpowiedzialność: ofiara jest ważna, ale równie ważne są czas, uczciwa praca i gotowość do pomocy drugiemu człowiekowi.

Przykazania kościelne a Dekalog – czym się różnią?

Przykazania kościelne i Dekalog mają wspólny cel, lecz inne źródło oraz funkcję: Dekalog pochodzi z Objawienia przekazanego w Wj 20,1-17, a przykazania kościelne są normami dyscyplinarnymi Kościoła. Dekalog pozostaje trwałą normą moralną, zaś prawo kościelne może doprecyzowywać sposoby praktykowania wiary.

Element	Dekalog	Przykazania kościelne
Źródło	Objawienie Boże, opisane między innymi w Księdze Wyjścia.	Nauczanie i dyscyplina Kościoła katolickiego.
Liczba	Dziesięć przykazań.	Pięć podstawowych przykazań.
Zakres	Fundamentalna relacja z Bogiem i bliźnim.	Minimalna praktyka sakramentalna, pokutna i wspólnotowa.
Zmiana formy	Norma moralna ma charakter trwały.	Szczegółowa dyscyplina może być uzupełniana przez prawodawcę kościelnego.

Czy przykazania kościelne są mniej ważne niż Boże?

Nie, przykazania kościelne nie są dowolną sugestią, choć różnią się źródłem od Dekalogu. Katolik powinien je traktować poważnie, ponieważ pomagają przeżywać przykazania Boże w konkretnym życiu liturgicznym i we wspólnocie.

Jak oba rodzaje przykazań działają razem?

Dekalog wskazuje na przykład obowiązek czci dla Boga, a przykazanie o niedzielnej Mszy nadaje temu obowiązkowi wspólnotową i liturgiczną formę. Przykazanie „nie zabijaj” chroni życie, natomiast post może uczyć panowania nad egoizmem i większej wrażliwości na potrzebujących.

• Pierwsze przykazanie Boże – kieruje człowieka ku Bogu, a Eucharystia porządkuje cotygodniową modlitwę Kościoła.
• Przykazanie miłości bliźniego – znajduje praktyczny wyraz w trosce o ubogich i wspólnotę parafialną.
• Nawrócenie – Dekalog nazywa dobro i zło, a spowiedź prowadzi do pojednania po upadku.
• Szacunek dla świętości – post uczy, że nie każda zachcianka musi natychmiast zostać spełniona.

Dekalog wskazuje drogę moralną, a pięć przykazań kościelnych pomaga przejść ją regularnym krokiem w liturgii, pokucie i życiu parafii.

Czy niezachowanie przykazań kościelnych zawsze jest grzechem ciężkim?

Nie, niezachowanie przykazania kościelnego nie oznacza automatycznie grzechu ciężkiego, ponieważ ocena moralna uwzględnia wagę czynu, pełną świadomość i dobrowolną zgodę. Katechizm Kościoła Katolickiego w nr 1857 wskazuje te trzy warunki przy ocenie grzechu śmiertelnego; wątpliwości warto omówić w spowiedzi.

Jak rozeznać własną odpowiedzialność?

Rozeznanie zaczyna się od uczciwego pytania, czy istniała realna możliwość spełnienia obowiązku i czy człowiek świadomie go odrzucił. Choroba, przymus pracy, niewiedza niezawiniona lub poważny lęk zmniejszają albo wyłączają osobistą winę.

Nie warto też uspokajać sumienia prostym zdaniem „wszyscy tak robią”. Jeśli zaniedbanie powtarza się bez ważnej przyczyny, dobrze nazwać je przed spowiednikiem i poszukać realnej zmiany – na przykład wybrać stałą Mszę sobotnią lub zaplanować spowiedź przed świętami.

Co zrobić po zaniedbaniu Mszy lub postu?

Po zaniedbaniu trzeba najpierw uczciwie uznać jego przyczynę, następnie wzbudzić żal i podjąć decyzję, która ograniczy powtórzenie sytuacji. Gdy istnieje uzasadniona obawa grzechu ciężkiego, należy skorzystać ze spowiedzi przed przyjęciem Komunii świętej.

• Przeanalizuj przyczynę – odróżnij obiektywną przeszkodę od zwykłego wygodnictwa lub braku organizacji.
• Pomódl się o światło – szczera modlitwa pomaga unikać zarówno skrupułów, jak i lekceważenia sumienia.
• Porozmawiaj ze spowiednikiem – kapłan pomoże zastosować ogólną zasadę do konkretnej sytuacji.
• Ustal praktyczny krok – wpisz godzinę Mszy, rekolekcji albo spowiedzi do kalendarza.
• Napraw relację ze wspólnotą – wróć do liturgii i podejmij zwykłe obowiązki wiary bez zniechęcenia.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej rozmowy ze spowiednikiem lub duszpasterzem.

Najczęściej zadawane pytania

Ile jest przykazań kościelnych?

Kościół katolicki wyróżnia pięć przykazań kościelnych. Dotyczą one Mszy niedzielnej i świątecznej, spowiedzi, Komunii wielkanocnej, postu oraz troski o wspólnotę Kościoła.

Czym różnią się przykazania kościelne od przykazań Bożych?

Dekalog pochodzi z Objawienia i stanowi trwałą normę moralną. Przykazania kościelne ustanawia Kościół jako praktyczne minimum życia sakramentalnego, pokutnego i wspólnotowego.

Kogo obowiązuje post w Kościele katolickim?

Post ścisły obowiązuje osoby od 18. roku życia do rozpoczęcia 60. roku życia. Wstrzemięźliwość od mięsa obowiązuje od ukończenia 14 lat; wyjątki związane ze zdrowiem lub inną poważną przyczyną wymagają roztropnego rozeznania.

Kiedy obowiązuje post ścisły?

Post ścisły obowiązuje w Środę Popielcową i Wielki Piątek. Obejmuje jeden posiłek do syta oraz dwa mniejsze, a jednocześnie obowiązuje wtedy wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.

Czy w piątek można jeść mięso, gdy wypada uroczystość?

Tak, uroczystość liturgiczna znosi piątkową wstrzemięźliwość od mięsa. Jeśli nie masz pewności, czy dany dzień ma rangę uroczystości, sprawdź kalendarz liturgiczny lub ogłoszenia parafialne.

Jak często trzeba się spowiadać według przykazań kościelnych?

Przykazanie wymaga spowiedzi przynajmniej raz w roku. Osoba świadoma grzechu ciężkiego powinna jednak wyspowiadać się przed przyjęciem Komunii świętej, dlatego nie należy odkładać sakramentu wyłącznie do okresu wielkanocnego.

Co oznacza Komunia święta wielkanocna?

Oznacza obowiązek przyjęcia Komunii świętej przynajmniej raz w okresie wielkanocnym, po odpowiednim przygotowaniu. Praktyka ta przypomina, że Wielkanoc nie kończy się na tradycji śniadania czy poświęceniu pokarmów wielkanocnych, lecz prowadzi do Eucharystii.

Czy piąte przykazanie kościelne nakazuje konkretną kwotę na tacę?

Nie, piąte przykazanie nie wskazuje obowiązkowej kwoty na tacę parafialną. Wierny wspiera Kościół według swoich możliwości – finansowo, pracą, wolontariatem, modlitwą albo inną realną pomocą.

Źródła i literatura

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2041-2043 oraz nr 1857, 1994.
2. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1246-1253, 1983.
3. Konferencja Episkopatu Polski, materiały i komunikaty dotyczące praktyki postu oraz wstrzemięźliwości w Polsce, sprawdzane w 2024 roku.
4. Pismo Święte, Księga Wyjścia 20,1-17 – Dekalog.