Ewangelia Mateusza – tekst, autor i najważniejsze tematy

Ewangelia Mateusza to pierwsza księga Nowego Testamentu, licząca 28 rozdziałów i ukazująca Jezusa Chrystusa jako obiecanego Mesjasza, nowego Mojżesza oraz założyciela Kościoła. Jej kluczowe miejsca – Kafarnaum, Kazanie na Górze i wyznanie wiary Piotra Apostoła w Mt 16,18 – prowadzą od historii Izraela do życia wspólnoty chrześcijańskiej (źródło: Biblia Tysiąclecia, 2003).

To nie jest księga do przeczytania „na raz”, a potem odłożenia na półkę. W parafialnej praktyce najlepiej wracać do niej małymi odcinkami: podczas liturgii, osobistej modlitwy, katechezy dorosłych albo rozmowy w rodzinie. Mateusz stawia pytania konkretne: komu ufam, jak przebaczam, co robię z powierzonym mi dobrem i czy moja wiara tworzy wspólnotę.

  • Nowy Testament – Ewangelia Mateusza otwiera jego cztery kanoniczne relacje o Jezusie.
  • 28 rozdziałów – tekst obejmuje dzieciństwo Jezusa, Jego nauczanie, mękę, śmierć i zmartwychwstanie.
  • Pięć wielkich mów – układ nauczania nawiązuje do pięciu ksiąg Tory.
  • Królestwo niebieskie – to jeden z najczęściej powracających tematów Mateusza.
  • Kościół – Mateusz jako jedyny ewangelista używa wprost greckiego słowa ekklesia w odniesieniu do wspólnoty uczniów.

Spis treści

Kim był św. Mateusz Ewangelista?

Św. Mateusz Ewangelista to celnik z Kafarnaum, którego Jezus powołał, gdy siedział przy komorze celnej: „Pójdź za Mną” (Mt 9,9). Tradycja Kościoła łączy go z apostołem Lewim i przypisuje mu świadectwo stojące u podstaw pierwszej Ewangelii kanonicznej, choć współczesna egzegeza ostrożnie odróżnia apostoła od końcowego redaktora greckiego tekstu.

Czy Mateusz i Lewi to ta sama osoba?

Tradycja chrześcijańska najczęściej utożsamia Mateusza z Lewim, ale same Ewangelie używają w opisach powołania różnych imion. Mateusz umieszcza opowiadanie o swoim powołaniu w Mt 9,9, natomiast Marek i Łukasz mówią o Lewim, synu Alfeusza. Nie jest to jednak detal, który zmienia sens sceny: człowiek wykonujący niepopularny zawód zostaje wezwany do pójścia za Jezusem.

Z duszpasterskiego doświadczenia wynika, że ta scena szczególnie trafia do osób przekonanych, iż najpierw muszą „uporządkować całe życie”, by zbliżyć się do Boga. Tekst pokazuje odwrotną kolejność: Jezus wychodzi z wezwaniem pierwszy, a przemiana zaczyna się od odpowiedzi.

Dlaczego celnik z Kafarnaum jest ważny dla czytelnika?

Celnik w Kafarnaum pobierał opłaty związane z handlem i transportem, dlatego wielu Żydów postrzegało taki zawód jako współpracę z rzymską administracją. Jezus nie pomija Mateusza z powodu jego reputacji. Siada nawet do stołu z celnikami i grzesznikami, co staje się czytelnym znakiem miłosierdzia (Mt 9,10-13).

  • Kafarnaum – miasto nad Jeziorem Galilejskim jest miejscem publicznego powołania Mateusza w Mt 9,9.
  • Stół podatkowy – oznacza zwyczajne miejsce pracy, a nie religijną przestrzeń zarezerwowaną dla „lepszych”.
  • Uczniostwo – odpowiedź Mateusza polega na pójściu za Jezusem, a nie na długiej deklaracji.
  • Gościnność – posiłek z Jezusem pokazuje, że nawrócenie ma także wymiar relacji i naprawiania więzi.
  • Patronat – św. Mateusz jest patronem celników, księgowych i osób pracujących z rachunkami.

Kiedy obchodzimy wspomnienie św. Mateusza?

W Kościele katolickim wspomnienie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty przypada 21 września. Tego dnia liturgia odczytuje fragment o jego powołaniu, dzięki czemu osoba apostoła nie pozostaje wyłącznie postacią z historii chrześcijaństwa.

W ikonografii Mateusza rozpoznaje się po symbolu uskrzydlonego człowieka lub anioła. Znak ten odsyła do ludzkiego rodowodu Jezusa przedstawionego na początku Ewangelii, od Abrahama przez Dawida aż do Józefa (Mt 1,1-17).

„Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają”. – Jezus Chrystus, Ewangelia wg św. Mateusza 9,12, Biblia Tysiąclecia, 2003

Kiedy powstała Ewangelia wg św. Mateusza?

Ewangelia wg św. Mateusza najczęściej bywa datowana na około 80-90 rok po Chrystusie, lecz nie ma jednej bezspornej daty jej powstania. Badacze wskazują zwykle na środowisko chrześcijan pochodzenia żydowskiego, prawdopodobnie związane z Antiochią Syryjską albo szerzej z obszarem Syrii i Palestyny; takie datowanie należy traktować jako hipotezę naukową, nie dogmat.

W jakim języku napisano Ewangelię Mateusza?

Zachowany kanoniczny tekst Ewangelii Mateusza napisano po grecku, w odmianie koine używanej w świecie wschodniego Cesarstwa Rzymskiego. Dzięki temu mógł krążyć między wspólnotami chrześcijańskimi, które nie mówiły już wyłącznie po aramejsku.

Papiasz z Hierapolis, cytowany później przez Euzebiusza z Cezarei, wspomina o „logiach” Mateusza zestawionych w języku hebrajskim. Ta tradycja jest ważnym świadectwem starożytnym, ale nie pozwala bez zastrzeżeń utożsamić jej z istniejącą grecką Ewangelią. Uczciwa lektura rozróżnia tradycję o źródłach od pewności o zachowanym tekście.

Do kogo adresowana była Ewangelia Mateusza?

Ewangelia Mateusza była skierowana przede wszystkim do wspólnoty znającej Pismo Izraela, jego zwyczaje i język obietnic mesjańskich. Liczne cytaty ze Starego Testamentu mają pokazać, że życie Jezusa nie unieważnia historii zbawienia, ale ją wypełnia.

Ten adresat nie oznacza zamknięcia na narody. Finał księgi brzmi: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28,19). Wspólnota zakorzeniona w Izraelu otrzymuje misję przekraczającą granice pochodzenia, języka i regionu.

  • Cytaty prorockie – Mateusz regularnie łączy wydarzenie z formułą „aby się wypełniło”.
  • Abraham i Dawid – genealogia otwiera Ewangelię od postaci kluczowych dla pamięci Izraela.
  • Prawo Mojżeszowe – Jezus wyjaśnia jego sens w Kazaniu na Górze, a nie traktuje go jak sprawy obojętnej.
  • Antiochia Syryjska – jest często wskazywana jako możliwe środowisko powstania tekstu, ale nie jako fakt rozstrzygnięty.
  • Misja narodów – Mt 28,19 rozszerza perspektywę wspólnoty na cały świat.

Dlaczego datowanie tekstu ma znaczenie?

Datowanie około 80-90 roku po Chrystusie pomaga zobaczyć Ewangelię jako świadectwo wspólnoty żyjącej już po zburzeniu świątyni jerozolimskiej w 70 roku. Nie zmniejsza to jej religijnego znaczenia, lecz ułatwia zrozumienie pytań o tożsamość, Prawo, synagogę i Kościół.

Ks. prof. Waldemar Chrostowski w komentarzach do Ewangelii synoptycznych przypomina, że ich lektura wymaga uwzględnienia zarówno wiary Kościoła, jak i realiów historycznych pierwszych wspólnot. Przy tym zagadnieniu lepiej mówić o prawdopodobnym przedziale niż podawać pozornie precyzyjny rok.

Jaka jest struktura Ewangelii Mateusza?

Jaka jest struktura Ewangelii Mateusza?
Fot. Pexels/Pixabay

Struktura Ewangelii Mateusza to narracja w 28 rozdziałach, skupiona wokół pięciu wielkich mów Jezusa oraz opowiadania o Jego dzieciństwie, działalności, męce i zmartwychwstaniu. Taki układ pozwala czytać Jezusa jako nauczyciela prowadzącego lud Boży, a zarazem jako Pana obecnego w historii od narodzenia aż po posłanie uczniów.

Ile rozdziałów liczy Ewangelia Mateusza?

Ewangelia Mateusza liczy 28 rozdziałów, od genealogii Jezusa w rozdziale 1 do nakazu misyjnego w rozdziale 28. W pierwszych dwóch rozdziałach pojawiają się Józef, Maryja, Mędrcy ze Wschodu i ucieczka do Egiptu, a trzy ostatnie rozdziały opisują mękę, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa.

Przy domowej lekturze dobrym rytmem jest jeden rozdział dziennie przez cztery tygodnie. Warto zaznaczać powtarzające się słowa: „Królestwo niebieskie”, „Ojciec”, „uczniowie”, „wiara” i „małej wiary”. One prowadzą przez całość lepiej niż przypadkowe otwieranie książki.

Jakie części tworzą opowiadanie Mateusza?

Najprostszy plan lektury obejmuje dzieciństwo Jezusa, Jego nauczanie i znaki, drogę do Jerozolimy oraz Paschę zakończoną zmartwychwstaniem. Każda z tych części odpowiada na inne pytanie: kim jest Jezus, czego uczy, jak zbawia i co powierza swoim uczniom.

  • Rozdziały 1-2 – Ewangelia dzieciństwa przedstawia genealogię, narodzenie Jezusa, Mędrców i ucieczkę do Egiptu.
  • Rozdziały 3-4 – chrzest w Jordanie i kuszenie na pustyni rozpoczynają publiczną misję Jezusa.
  • Rozdziały 5-7 – Kazanie na Górze zawiera program życia ucznia i modlitwę Ojcze nasz.
  • Rozdziały 13 oraz 18 – przypowieści o Królestwie i mowa o wspólnocie rozwijają obraz Kościoła.
  • Rozdziały 24-25 – mowa eschatologiczna uczy czuwania i odpowiedzialności za dobro drugiego człowieka.
  • Rozdziały 26-28 – męka, śmierć, pusty grób i spotkania ze Zmartwychwstałym stanowią centrum wiary chrześcijańskiej.

Jakie są pięć wielkich mów Jezusa w Ewangelii Mateusza?

Pięć wielkich mów Jezusa to Kazanie na Górze, mowa misyjna, mowa w przypowieściach, mowa eklezjalna i mowa eschatologiczna. Ich liczba przywodzi na myśl pięć ksiąg Mojżesza, dlatego komentatorzy widzą w kompozycji Mateusza świadome podkreślenie roli Jezusa jako nauczyciela nowego ludu Bożego.

  1. Kazanie na Górze, Mt 5-7 – Jezus objaśnia błogosławieństwa, modlitwę i relacje z bliźnimi.
  2. Mowa misyjna, Mt 10 – Jezus wysyła Dwunastu i uczy ich zaufania w głoszeniu Dobrej Nowiny.
  3. Mowa w przypowieściach, Mt 13 – obrazy siewcy, ziarna gorczycy i sieci wyjaśniają tajemnicę Królestwa.
  4. Mowa eklezjalna, Mt 18 – Jezus mówi o przebaczeniu, trosce o zagubionego i odpowiedzialności wspólnoty.
  5. Mowa eschatologiczna, Mt 24-25 – wezwanie do czuwania łączy się z przypowieścią o talentach oraz sądem według uczynków miłosierdzia.

Najważniejsze tematy teologiczne Ewangelii Mateusza

Najważniejsze tematy teologiczne Ewangelii Mateusza to Jezus-Mesjasz, wypełnienie Prawa i proroctw, Królestwo niebieskie oraz Kościół budowany na wierze Piotra Apostoła. Mateusz zestawia słowa i czyny Jezusa z historią Izraela, aby pokazać ciągłość Bożego działania, a nie prostą zmianę jednej religii w drugą.

Jezus jako nowy Mojżesz i wypełnienie Prawa – co to oznacza?

Jezus jako nowy Mojżesz nie znosi Prawa, lecz odsłania jego pełnię przez słowa, czyny i dar z siebie. Mateusz umieszcza nauczanie Jezusa na górze, opisuje czterdzieści dni kuszenia na pustyni i porządkuje Jego mowy w pięć bloków, tworząc czytelne skojarzenia z dziejami Izraela.

Kluczowe zdanie brzmi: „Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić” (Mt 5,17). Wypełnienie nie oznacza mechanicznego zaostrzenia przepisów. Chodzi o serce zdolne do prawdy, pojednania i miłości nieprzyjaciół.

Dlaczego Mateusz mówi o Królestwie niebieskim?

Królestwo niebieskie u Mateusza oznacza panowanie Boga, które zaczyna przemieniać życie człowieka już teraz, a osiągnie pełnię przy powrocie Chrystusa. Sformułowanie „niebieskie” szanuje żydowski zwyczaj unikania zbyt częstego wypowiadania imienia Boga, lecz nie przenosi wiary wyłącznie „po śmierci”.

  • Przypowieść o siewcy – Królestwo wzrasta tam, gdzie słowo spotyka serce gotowe je przyjąć.
  • Ziarno gorczycy – mały początek może przynieść widoczny owoc we wspólnocie i rodzinie.
  • Drożdże – obraz pokazuje cichą, lecz realną przemianę całego ciasta.
  • Miłosierdzie – relacja z potrzebującym staje się sprawdzianem wiary według Mt 25,31-46.
  • Czuwanie – uczeń nie zna dnia ani godziny, dlatego odpowiedzialnie korzysta z czasu i talentów.

Co oznacza prymat Piotra w Mt 16,18?

Prymat Piotra oznacza szczególną misję Piotra Apostoła we wspólnocie uczniów, wyrażoną w słowach Jezusa: „Ty jesteś Piotr [Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój” (Mt 16,18). Kościół katolicki odczytuje ten fragment wraz z władzą kluczy jako biblijny fundament posługi Piotra i jego następców.

Nie chodzi o osobisty przywilej oderwany od wiary. Bezpośrednio przed tymi słowami Piotr wyznaje: „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego” (Mt 16,16). W praktyce parafialnej fragment przypomina, że jedność Kościoła ma służyć wyznawaniu Chrystusa, a nie budowaniu czyjejkolwiek pozycji.

„Urząd powierzony Piotrowi ma swoich następców w biskupach Rzymu”. – Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 882, 1994

Dlaczego słowo „Kościół” jest tak ważne u Mateusza?

Mateusz używa słowa „Kościół” w Mt 16,18 i Mt 18,17, dlatego jego Ewangelia szczególnie wyraźnie łączy wiarę w Jezusa z konkretną wspólnotą uczniów. Wiara nie kończy się na prywatnym przekonaniu. Wyraża się w słuchaniu słowa, pojednaniu, modlitwie i odpowiedzialności za osobę, która się zagubiła.

Przykład jest bardzo praktyczny: Mt 18 nie pozwala ani plotkować o konflikcie, ani udawać, że go nie ma. Najpierw należy porozmawiać z bratem w cztery oczy, później – gdy to nie pomaga – szukać pomocy świadków i wspólnoty. To wymagająca, ale uczciwa droga.

Kazanie na Górze – co zawiera najważniejszy fragment Ewangelii Mateusza?

Kazanie na Górze to nauczanie Jezusa z Mt 5-7, zawierające osiem błogosławieństw, modlitwę Ojcze nasz, wezwanie do pojednania oraz przykazanie miłości nieprzyjaciół. Biblia Tysiąclecia umieszcza ten blok w trzech rozdziałach, dlatego jest on dobrym punktem wyjścia do systematycznej lektury Ewangelii Mateusza (źródło: Biblia Tysiąclecia, 2003).

Co mówią osiem błogosławieństw?

Osiem błogosławieństw nazywa szczęśliwymi ludzi ubogich w duchu, miłosiernych, czystego serca i wprowadzających pokój, ponieważ ich życie otwiera się na Boga. Nie są one pochwałą cierpienia, krzywdy ani bierności. Jezus wskazuje drogę wolności od pychy, zemsty i pozornej samowystarczalności.

Na rekolekcjach i w przygotowaniu do małżeństwa dobrze działa prosty przykład: „błogosławieni, którzy wprowadzają pokój” nie oznacza osoby, która za wszelką cenę milczy. Chodzi o człowieka, który potrafi powiedzieć prawdę bez upokarzania drugiej strony i podejmuje pierwszy krok ku pojednaniu.

Gdzie w Ewangelii Mateusza znajduje się modlitwa Ojcze nasz?

Modlitwa Ojcze nasz znajduje się w Mt 6,9-13, w środku Kazania na Górze, po nauce Jezusa o modlitwie bez ostentacji. Jezus kieruje uwagę nie na mnogość słów, lecz na relację z Ojcem oraz na zgodność prośby o przebaczenie z własną gotowością przebaczania.

  • „Ojcze nasz” – pierwsze słowo ustawia modlitwę jako relację dzieci do Boga, nie jako technikę zdobywania korzyści.
  • „Przyjdź królestwo Twoje” – prośba łączy modlitwę z pragnieniem, by Boża wola działała w codziennym życiu.
  • „Chleba naszego” – chrześcijanin prosi o realne potrzeby dnia, a nie ucieka od spraw materialnych.
  • „Odpuść nam” – przebaczenie otrzymane od Boga ma przejść w relacje z ludźmi.
  • „Nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie” – modlitwa uznaje ludzką słabość i prosi o ochronę w chwili próby.

Jak zastosować Kazanie na Górze w zwykłym tygodniu?

Najprostszy sposób to wybrać jeden fragment Kazania na Górze na siedem dni i przełożyć go na jedno sprawdzalne działanie. Można przez tydzień ćwiczyć pojednanie przed niedzielną Eucharystią, ograniczyć osądzanie w rozmowach albo codziennie odmówić Ojcze nasz powoli, zatrzymując się przy prośbie o przebaczenie.

  1. Wybierz 5-10 wersetów – fragment Mt 5,1-12 lub Mt 6,9-13 jest wystarczający na jedną modlitwę.
  2. Przeczytaj tekst dwa razy – drugi raz zaznacz słowo, które stawia opór lub daje pokój.
  3. Zadaj jedno pytanie – zapytaj, gdzie ten tekst dotyka konkretnej relacji, pracy lub domu.
  4. Ustal mały czyn – telefon z przeprosinami albo pomoc sąsiadowi jest bardziej realna niż ogólne postanowienie poprawy.
  5. Wróć do fragmentu wieczorem – krótko nazwij, co się udało, a co wymaga dalszej pracy i łaski.

Ewangelia Mateusza a pozostałe Ewangelie synoptyczne – jakie są różnice?

Ewangelia Mateusza a pozostałe Ewangelie synoptyczne - jakie są różnice?
Fot. Pexels/MART PRODUCTION

Ewangelia Mateusza, Marka i Łukasza są nazywane Ewangeliami synoptycznymi, ponieważ często opowiadają o tych samych wydarzeniach w podobnym układzie, lecz akcentują je inaczej. Mateusz najmocniej rozwija wypełnienie Pisma, Królestwo niebieskie i wymiar Kościoła; porównanie tekstów pomaga zauważyć bogactwo, a nie sprzeczność czterech świadectw.

Czym różni się Ewangelia Mateusza od Ewangelii Łukasza?

Mateusz częściej odwołuje się do Prawa i proroctw Izraela, natomiast Łukasz szczególnie akcentuje miłosierdzie Boga, ubogich oraz uniwersalne wezwanie do zbawienia. Obaj autorzy opisują narodzenie Jezusa, ale robią to innymi obrazami: u Mateusza pojawiają się Mędrcy i ucieczka do Egiptu, u Łukasza pasterze i nawiedzenie Elżbiety.

TematEwangelia MateuszaEwangelia MarkaEwangelia Łukasza
Główny akcentJezus wypełnia Prawo i ProrokówJezus działa z mocą i idzie drogą krzyżaJezus przynosi miłosierdzie wszystkim ludziom
Adresat domyślnyWspólnota znająca tradycję żydowskąWspólnota potrzebująca krótkiego, żywego świadectwaCzytelnicy o szerszym, także pogańskim tle
Wydarzenia dzieciństwaMędrcy, Herod, EgiptBrak opowiadania o narodzeniuPasterze, Nazaret, świątynia
Ważne sformułowanieKrólestwo niebieskieSyn Boży i sługaZbawiciel oraz miłosierdzie

Czy różnice między synoptykami podważają ich wiarygodność?

Nie, różnice perspektywy nie podważają wiarygodności Ewangelii, lecz pokazują, że autorzy przekazują jedną wiarę w Jezusa do konkretnych wspólnot i pytań. Kościół czyta cztery Ewangelie razem, nie tworząc sztucznej wersji, w której każdy szczegół musiałby występować u wszystkich autorów.

  • Mateusz – pomaga odkrywać więź Jezusa z obietnicami Starego Testamentu.
  • Marek – prowadzi szybko ku pytaniu, kim jest Jezus cierpiący i zmartwychwstały.
  • Łukasz – uwrażliwia na ubogich, grzeszników i osoby stojące na marginesie.
  • Jan – nie należy do synoptyków, ale pogłębia prawdę o Słowie, które stało się ciałem.

Jak czytać Ewangelię Mateusza w liturgii Kościoła?

Ewangelię Mateusza w liturgii najlepiej czytać jako słowo głoszone zgromadzeniu, a następnie przedłużać jej lekturę w domu przez kilka minut po Mszy Świętej. W cyklu niedzielnym Kościół rzymskokatolicki szczególnie obficie czyta Mateusza w roku A, a codzienna liturgia dobiera fragmenty do okresu i święta.

Jak przygotować się do niedzielnej Ewangelii?

Przygotowanie do niedzielnej Ewangelii zaczyna się od przeczytania krótkiego fragmentu dzień lub dwa przed Mszą i zapisania jednego pytania do życia. Nie trzeba mieć specjalistycznego komentarza. Potrzebna jest Biblia, kilka spokojnych minut i gotowość, by nie przeskoczyć od razu do własnych ocen.

Pomocne mogą być parafialne materiały: Ewangelia na niedzielę – tekst i komentarz do czytań oraz Ewangelia na dziś – tekst liturgii i komentarz. Link nie zastępuje samego tekstu biblijnego; ma ułatwić wejście w jego kontekst.

Jakie pytania zadać fragmentowi z Mateusza?

Po przeczytaniu fragmentu z Mateusza zadaj sobie trzy pytania: co mówi Jezus, do kogo to mówi i jaki konkretny krok wynika z tego dla mnie dzisiaj. Taka kolejność chroni przed używaniem pojedynczego wersetu jako argumentu przeciw komuś innemu.

  • Kontekst – przeczytaj co najmniej 5 wersetów przed i po danym zdaniu Jezusa.
  • Osoby – zauważ, kto słucha Jezusa: uczniowie, tłum, faryzeusze czy konkretny człowiek.
  • Słowo-klucz – podkreśl wyraz powtarzający się w fragmencie, na przykład „wiara” lub „miłosierdzie”.
  • Relacja – zapytaj, czy tekst wzywa do pojednania, prawdy, modlitwy albo służby.
  • Wspólnota – porozmawiaj o fragmencie w rodzinie lub w grupie; pomocne są grupy formacyjne i katecheza dorosłych.

Czy Ewangelia Mateusza pomaga przygotować się do sakramentów?

Tak, Ewangelia Mateusza pomaga przygotować się do sakramentów, ponieważ uczy wiary, przebaczenia, modlitwy i odpowiedzialności za wspólnotę. Mt 28,19-20 przypomina o chrzcie i uczniostwie, a Kazanie na Górze jest dobrym materiałem do rozmowy przed małżeństwem, spowiedzią lub bierzmowaniem.

Osoby przygotowujące się do dojrzałego wyznania wiary mogą sięgnąć także po materiał sakrament bierzmowania w parafii Gostycyn. Gdy pojawiają się pytania o teksty pozakanoniczne, warto odróżnić je od czterech Ewangelii Kościoła i przeczytać Ewangelia Tomasza – treść i stanowisko Kościoła.

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania
Fot. Pexels/Ann H

Kto napisał Ewangelię Mateusza?

Tradycja Kościoła przypisuje Ewangelię św. Mateuszowi Apostołowi, byłemu celnikowi powołanemu przez Jezusa w Kafarnaum. Współcześni bibliści zaznaczają, że końcowy grecki tekst mógł zostać zredagowany przez autora działającego w kręgu tradycji mateuszowej.

Kiedy powstała Ewangelia Mateusza?

Najczęściej przyjmuje się przedział około 80-90 roku po Chrystusie. To datowanie jest prawdopodobną opinią badawczą, a nie datą rozstrzygniętą bez dyskusji; jako możliwe środowisko wskazuje się często Antiochię Syryjską.

Co to jest Kazanie na Górze?

Kazanie na Górze to obszerna mowa Jezusa z Mt 5-7. Zawiera osiem błogosławieństw, naukę o modlitwie, pojednaniu, poście, jałmużnie oraz modlitwę Ojcze nasz.

Gdzie w Ewangelii Mateusza jest modlitwa Ojcze nasz?

Modlitwa Ojcze nasz znajduje się w Mt 6,9-13. Jezus podaje ją w kontekście nauki o modlitwie dyskretnej i ufnej, wolnej od pustego mnożenia słów.

Dlaczego Ewangelia Mateusza jest pierwsza w Nowym Testamencie?

Umieszczono ją na początku Nowego Testamentu ze względu na jej silne związki ze Starym Testamentem i tradycyjne przekonanie o jej szczególnym znaczeniu dla Kościoła. Genealogia od Abrahama oraz liczne cytaty proroctw czynią z niej naturalny pomost między obiema częściami Biblii.

Czym różni się Ewangelia Mateusza od Ewangelii Łukasza?

Mateusz mocniej akcentuje wypełnienie Prawa, proroctw i rolę wspólnoty Kościoła. Łukasz częściej rozwija temat miłosierdzia, ubogich oraz zbawienia otwartego dla wszystkich narodów.

Czy Mateusz i Lewi to ta sama osoba?

Tradycja chrześcijańska zwykle uznaje Mateusza i Lewiego za tę samą osobę. Ewangelie różnie nazywają celnika powołanego przez Jezusa, dlatego w komentarzach biblijnych spotyka się również ostrożne omówienie tej kwestii.

Źródła i literatura

Źródła poniżej pozwalają sprawdzić cytaty biblijne, nauczanie o Piotrze Apostole i podstawowe informacje o tekście Ewangelii Mateusza. Przy zagadnieniach historycznych, takich jak autorstwo i data redakcji, należy odróżniać tekst wiary od hipotez egzegetycznych.

Jak korzystać ze źródeł biblijnych?

Najpierw należy przeczytać wskazany fragment w całości, a dopiero potem sięgać do komentarza. Taka kolejność chroni przed wyrwaniem pojedynczego zdania z kontekstu i uczy samodzielnej modlitwy słowem Bożym.

Gdzie sprawdzić naukę Kościoła o Piotrze?

Nauczanie o posłudze Piotra wyjaśniają przede wszystkim numery 880-896 Katechizmu Kościoła Katolickiego oraz tekst Mt 16,13-20. Komentarz nie zastępuje tych dokumentów, ale może pomóc w uchwyceniu ich języka i kontekstu.

  1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu – Ewangelia wg św. Mateusza, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2003.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1994, szczególnie nr 880-896 o kolegium apostolskim i następcy Piotra.
  3. Opracowania biblijne o Ewangeliach synoptycznych, serwis Opoka, dostęp informacyjny.
  4. Waldemar Chrostowski, komentarze i wprowadzenia do Ewangelii synoptycznych, 2020.