Ewangelia Judasza – pochodzenie i znaczenie tekstu

Czym jest Ewangelia Judasza?

Ewangelia Judasza to apokryficzny tekst gnostycki z II wieku, zachowany w koptyjskim Kodeksie z Tchacos, którego publikację przygotowano w 2006 roku przy udziale National Geographic Society. Nie należy do 27 ksiąg Nowego Testamentu, a jej bohaterem jest Judasz Iskariota – apostoł, który według czterech Ewangelii wydał Jezusa.

Tekst ma formę dialogu objawień. Jezus przekazuje w nim Judaszowi tajemną wiedzę, czyli gnosis, i przedstawia go jako ucznia rozumiejącego więcej niż pozostali apostołowie. To odwrócenie znanej opowieści budzi ciekawość zwłaszcza przed Wielkim Tygodniem, ale nie zmienia treści wiary przekazanej w Piśmie Świętym i Tradycji Kościoła.

Czym Ewangelia Judasza różni się od Ewangelii kanonicznych?

Ewangelia Judasza różni się od Ewangelii Mateusza, Marka, Łukasza i Jana pochodzeniem, datą oraz teologią: pochodzi ze środowiska gnostyckiego II wieku, podczas gdy Ewangelie kanoniczne są świadectwem wiary apostolskiej pierwszych wspólnot.

W praktyce najważniejsze jest pytanie: czy tekst głosi tę samą wiarę w Jezusa Chrystusa. Odpowiedź brzmi: nie. Teksty kanoniczne mówią o wcieleniu Syna Bożego, śmierci i zmartwychwstaniu dla zbawienia ludzi. Ewangelia Judasza rozwija gnostycką opowieść o wyzwoleniu duchowej części człowieka ze świata materialnego.

• Ewangelia Mateusza przedstawia Jezusa jako Mesjasza spełniającego obietnice Starego Testamentu i łączy Jego życie z historią Izraela.
• Ewangelia Marka akcentuje krzyż, uczniostwo i wyznanie setnika pod krzyżem, a nie tajną wiedzę dostępną jednej osobie.
• Ewangelia Łukasza pokazuje miłosierdzie Jezusa wobec grzeszników, ubogich i wykluczonych w konkretnej historii zbawienia.
• Ewangelia Jana wyznaje Słowo, które stało się ciałem, co pozostaje sprzeczne z gnostycką nieufnością wobec materii.
• Ewangelia Judasza buduje obraz kosmologii eonów i duchowych bytów, charakterystyczny dla tekstów gnostyckich.

Kto wspominał o Ewangelii Judasza w starożytności?

Ireneusz z Lyonu wspomina około 180 roku o piśmie nazwanym „Ewangelią Judasza”, łącząc je z grupą określaną jako kainici w dziele Adversus haereses.

To świadectwo nie potwierdza historycznej wiarygodności tekstu. Przeciwnie, pokazuje, że już w II wieku biskup rozpoznawał różnicę między nauką apostolską a naukami grup gnostyckich. Ireneusz bronił publicznej wiary Kościołów, a nie przekazu zastrzeżonego dla wtajemniczonych.

„Kościół, choć rozsiany po całym świecie, zachowuje tę wiarę starannie, jakby mieszkał w jednym domu.” – Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses, ok. 180 r.

Jeżeli temat apokryfów prowadzi do pytań o inne teksty, pomocne będzie porównanie z artykułem Ewangelia Tomasza – treść i stanowisko Kościoła oraz materiałem Ewangelia Marii Magdaleny – czym jest ten tekst.

Kiedy i gdzie odnaleziono Kodeks z Tchacos?

Kodeks z Tchacos odnaleziono w Egipcie w latach 70. XX wieku, prawdopodobnie w rejonie El Minya; rękopis przez kilkadziesiąt lat zmieniał właścicieli i ulegał uszkodzeniu. Jego wydanie krytyczne i przekład opublikowano w kwietniu 2006 roku, co dokumentowała National Geographic Society.

Nazwa kodeksu pochodzi od Friedy Nussberger-Tchacos, marszandki antyków związanej z późniejszym przekazaniem zabytku do konserwacji. Nie należy mylić historii odkrycia rękopisu z historią powstania samego utworu. Papirusowy kodeks jest późnym świadkiem tekstu, nie autografem autora.

Jak wyglądała droga rękopisu od Egiptu do publikacji w 2006 roku?

Droga rękopisu trwała około trzy dekady: od wydobycia w Egipcie w latach 70., przez prywatny obrót i przechowywanie w bankowym sejfie, po konserwację oraz publikację naukową w 2006 roku.

Ten długi okres tłumaczy, dlaczego media ogłosiły „odkrycie” tak późno. Papirus nie był gotową książką czekającą na półce. Był rozproszonym, kruchym zespołem kart wymagających zabezpieczenia, odczytania pisma koptyjskiego i porównania fragmentów.

1. Rękopis wydobyto w Egipcie w latach 70. XX wieku, jednak okoliczności znaleziska nie zostały udokumentowane z archeologiczną dokładnością.
2. Kodeks trafił na rynek antykwaryczny, gdzie brak stabilnych warunków przechowywania pogarszał stan papirusu.
3. Przechowywanie w sejfie bankowym ograniczało dostęp badaczom i nie zapewniało warunków potrzebnych kruchemu materiałowi organicznemu.
4. Maecenas Foundation rozpoczęła działania konserwatorskie, aby uporządkować i ochronić zachowane fragmenty kart.
5. National Geographic Society wsparło publikację, tłumaczenie i upowszechnienie wyników badań w 2006 roku.

Dlaczego stan zachowania Kodeksu z Tchacos ma znaczenie?

Stan zachowania Kodeksu z Tchacos ma znaczenie, ponieważ tekst zawiera luki, rozdzielone fragmenty i miejsca niepewnego odczytu, więc pojedynczych zdań nie wolno interpretować bez aparatu krytycznego.

W obiegu internetowym często cytuje się zdanie o Judaszu jako „trzynastym duchu” albo uczniu, który „poświęci człowieka, który mnie nosi”. Sens tych sformułowań trzeba odczytywać w całej gnostyckiej kosmologii. Nie są one poprawką do relacji męki Pańskiej z Ewangelii kanonicznych.

• Ubytki papirusu sprawiają, że niektóre zdania rekonstruuje się z zachowanych liter i kontekstu sąsiednich fragmentów.
• Język koptyjski wskazuje na zachowany przekład, a nie na pierwszy grecki zapis utworu.
• Konserwacja umożliwiła odczyt, ale nie usuwa wszystkich niepewności interpretacyjnych.
• Wydanie krytyczne pokazuje warianty i luki, których nie daje popularny skrót w internecie.
• Nag Hammadi pomaga porównywać słownictwo z innymi tekstami gnostyckimi, lecz nie czyni ich księgami biblijnymi.

Kto i kiedy napisał Ewangelię Judasza?

Ewangelia Judasza nie została napisana przez historycznego Judasza Iskariotę: anonimowy autor gnostycki przypisał utwór znanej postaci apostolskiej, a grecki oryginał badacze sytuują około połowy II wieku. Zachowany koptyjski odpis datuje się zwykle na III lub IV wiek (źródło: ks. prof. Wincenty Myszor, 2006).

Takie przypisanie nazywa się pseudoepigrafią. W starożytności imię apostoła dawało tekstowi pozorny autorytet. Sam tytuł nie jest dowodem autorstwa, podobnie jak nazwa dzieła nie rozstrzyga o jego zgodności z wiarą Kościoła.

Czy Judasz Iskariota rzeczywiście był autorem tekstu?

Nie, Judasz Iskariota nie był autorem Ewangelii Judasza, ponieważ zmarł w I wieku, a utwór powstał co najmniej kilka dziesięcioleci później w środowisku gnostyckim.

Nie należy też mylić Judasza Iskarioty z Judaszem Tadeuszem, apostołem czczonym w Kościele jako święty. Autor wykorzystał postać Judasza Iskarioty właśnie dlatego, że jej dramatyczna rola w opowiadaniu o męce Jezusa pozwalała stworzyć opowieść o „jedynym wtajemniczonym” uczniu.

• Autor anonimowy nie przedstawia się wiarygodnie jako bezpośredni świadek wydarzeń z życia Jezusa.
• Imię Judasza Iskarioty pełni w tytule funkcję literacką i polemiczną, a nie funkcję podpisu autora.
• Kainici to nazwa grupy, którą Ireneusz wiązał z odwracaniem oceny postaci potępianych w Biblii.
• Gnostycyzm obiecywał zbawienie przez szczególne poznanie, co odróżnia go od apostolskiego głoszenia Chrystusa.

W jakim języku spisano oryginał Ewangelii Judasza?

Oryginał Ewangelii Judasza najpewniej powstał po grecku, natomiast Kodeks z Tchacos zachowuje koptyjski przekład, prawdopodobnie w dialekcie sahidyckim.

To rozróżnienie jest ważne dla rzetelnej lektury. Polski czytelnik czyta przekład przekładu: z koptyjskiego rękopisu, który sam tłumaczy wcześniejszą grecką wersję. Ks. prof. Wincenty Myszor, badacz koptyjskich tekstów z Nag Hammadi, przygotował polski przekład z komentarzem historyczno-teologicznym.

„Pismo święte jest mową Boga, o ile zostało utrwalone na piśmie pod natchnieniem Ducha Świętego.” – Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 81, 1994.

Co zawiera tekst Ewangelii Judasza?

Ewangelia Judasza zawiera dialog Jezusa z Judaszem Iskariotą, wizje kosmicznych bytów i krytykę kultu rozumianego przez autora po gnostycku. Jej centralna teza brzmi: Judasz otrzymuje wiedzę niedostępną pozostałym uczniom, lecz ta fabuła nie odpowiada obrazowi apostołów w Ewangeliach kanonicznych.

W tekście Jezus śmieje się z niezrozumienia uczniów, a następnie rozmawia osobno z Judaszem. Autor nie opisuje tych scen po to, by przekazać wspomnienie świadka. Buduje opowieść, która uzasadnia własną wizję świata, Boga i zbawienia.

Jak przedstawiono zdradę Judasza w tekście gnostyckim?

W tekście gnostyckim wydanie Jezusa przez Judasza zostaje przedstawione jako wykonanie polecenia związanego z uwolnieniem duchowego Jezusa od ciała, a nie jako nawrócona lub usprawiedliwiona zdrada w sensie wiary Kościoła.

To właśnie tutaj pojawia się największe nieporozumienie. Sensacyjny nagłówek „Judasz był bohaterem” upraszcza tekst. Autor gnostycki tworzy własną interpretację śmierci Jezusa, opartą na negatywnym stosunku do materii. Ewangelie kanoniczne mówią natomiast o realnej śmierci Chrystusa, Jego miłości i zmartwychwstaniu.

• Judasz w Ewangelii Judasza otrzymuje prywatne objawienie, które ma odróżniać go od Dwunastu.
• Wydanie Jezusa jest wpisane w gnostycki schemat oddzielenia elementu duchowego od cielesnego.
• Krzyż w Ewangeliach kanonicznych pozostaje wydarzeniem zbawczym, a nie wyłącznie symbolem porzucenia materii.
• Odpowiedzialność Judasza w Nowym Testamencie nie zostaje wymazana przez późniejszy utwór apokryficzny.

Co gnostycy sądzili o pozostałych apostołach?

Gnostycka Ewangelia Judasza przedstawia pozostałych apostołów jako ludzi, którzy nie rozumieją prawdziwej tożsamości Jezusa i oddają kult niższym bytom kosmicznym.

Jest to zabieg polemiczny. Autor podważa autorytet wspólnot, które czytały Ewangelię Mateusza, Marka, Łukasza i Jana oraz sprawowały Eucharystię. Z perspektywy życia parafialnego warto odróżnić krytyczną lekturę źródeł od przekonania, że każda starożytna księga jest równorzędnym świadectwem wiary.

Na czym polega nauka gnostycka zawarta w Ewangelii Judasza?

Gnostycyzm to nurt religijno-filozoficzny, charakteryzujący się tajemną wiedzą jako drogą zbawienia, ostrym przeciwstawieniem ducha i materii oraz rozbudowaną kosmologią eonów. Ewangelia Judasza wykorzystuje ten język, znany także z części tekstów odkrytych w Nag Hammadi.

W uproszczeniu: świat materialny jawi się tu jako niższy lub wadliwy, a zbawienie polega na rozpoznaniu duchowego pochodzenia wybranych. Chrześcijaństwo wyznaje natomiast, że stworzenie jest dobre, choć zranione grzechem, a Bóg zbawia człowieka w Chrystusie – wraz z jego ciałem, historią i relacjami.

Czym są eony i demiurg w gnostyckiej kosmologii?

Eony to duchowe byty lub emanacje występujące w gnostyckich opowieściach o świecie, a demiurg oznacza niższego stwórcę przypisywanego materialnemu kosmosowi.

Nie są to pojęcia biblijne w tym znaczeniu. Ewangelia Judasza używa ich do odróżnienia najwyższego, niepoznawalnego Boga od niższych władz kosmicznych. Taka konstrukcja stoi w napięciu z wyznaniem wiary w jednego Boga, Stworzyciela nieba i ziemi.

• Najwyższy Bóg w systemach gnostyckich bywa oddzielony od stworzenia przez szereg pośrednich bytów.
• Eony tworzą wielopoziomowy świat duchowy, którego nie opisuje kanon Pisma Świętego.
• Demiurg ma tłumaczyć niedoskonałość świata materialnego, lecz chrześcijaństwo nie utożsamia Stwórcy z wrogą siłą.
• Gnosis oznacza poznanie zastrzeżone dla wtajemniczonych, podczas gdy Ewangelia jest głoszona publicznie wszystkim narodom.

Dlaczego nauka gnostycka nie jest nauką Kościoła?

Nauka gnostycka nie jest nauką Kościoła, ponieważ odrzuca lub przekształca prawdę o stworzeniu, wcieleniu i powszechnym zbawieniu w Chrystusie, zastępując ją elitarną wiedzą dla wybranych.

W parafialnej rozmowie najlepiej nie reagować lękiem ani ironią. Można spokojnie zapytać, co dokładnie zainteresowało rozmówcę: postać Judasza, odkrycie papirusu czy sprawa kanonu. Następnie warto sięgnąć do Ewangelii niedzielnej, Katechizmu Kościoła Katolickiego i dobrego komentarza biblijnego.

Czy Ewangelia Judasza jest częścią Biblii?

Nie, Ewangelia Judasza nie jest częścią Biblii ani kanonu Pisma Świętego: Kościół katolicki uznaje 27 ksiąg Nowego Testamentu, a apokryf gnostycki nie spełnia kryterium apostolskiego pochodzenia ani zgodności z przekazaną wiarą (źródło: Katechizm Kościoła Katolickiego, 1994).

Kanon nie powstał przez przypadkowy wybór książek ani przez ukrywanie niewygodnych tekstów. Wspólnoty chrześcijańskie od początku czytały podczas liturgii pisma związane z apostołami i zgodne z regułą wiary. Późniejsze teksty gnostyckie nie weszły do tego ciągłego, publicznego użycia.

Jak rozpoznawano księgi natchnione?

Kościół rozpoznawał księgi natchnione przez ich apostolskie zakorzenienie, zgodność z wiarą przekazaną w Kościele oraz trwałe użycie w liturgii i nauczaniu wspólnot.

• Apostolskość oznacza związek księgi z apostołami albo ich bezpośrednim środowiskiem, a nie samo umieszczenie imienia apostoła w tytule.
• Zgodność wiary chroni przed przyjęciem tekstów głoszących inną wizję Boga, Chrystusa i zbawienia.
• Liturgiczne użycie pokazuje, które pisma wspólnoty czytały jako słowo Boże od najwcześniejszych pokoleń.
• Powszechne uznanie oznacza świadectwo wielu Kościołów, a nie popularność pojedynczej grupy, takiej jak kainici.

Dlaczego apokryfy nie są uznawane za natchnione?

Apokryfy nie są uznawane za natchnione, gdy brak im apostolskiego pochodzenia, zgodności z wiarą Kościoła albo wczesnego i trwałego przyjęcia przez wspólnotę chrześcijańską.

Apokryf może być cennym źródłem dla historyka religii. Może też zawierać motywy literackie, które wpłynęły na sztukę i pobożność. Nie wolno jednak budować na nim doktryny, oceny sakramentów czy obrazu Jezusa sprzecznego z kanonem Pisma Świętego. Więcej o tym wyjaśnia tekst kanon Pisma Świętego i księgi natchnione.

Jakie jest stanowisko Kościoła katolickiego wobec Ewangelii Judasza?

Kościół katolicki traktuje Ewangelię Judasza jako świadectwo gnostyckiego nurtu wczesnego chrześcijaństwa, a nie jako tekst natchniony lub wiarygodne źródło wiary o Jezusie. Jej wartość jest historyczna i literacka, zaś normą wiary pozostają Pismo Święte i żywa Tradycja Kościoła.

To rozróżnienie nie oznacza zakazu pytań. Przeciwnie, rzetelna odpowiedź pomaga oddzielić fakty od medialnej sensacji. Kto przeczyta tekst z komentarzem, zobaczy nie „piątą Ewangelię”, lecz dokument sporu religijnego z II wieku.

Czy Kościół zakazuje czytania apokryfów?

Nie, Kościół nie zakazuje samej lektury apokryfów, lecz przestrzega przed uznawaniem ich za źródło wiary równorzędne z Pismem Świętym.

Polecam czytać je z przypisami i komentarzem, najlepiej po wcześniejszym poznaniu czterech Ewangelii. Z doświadczenia duszpasterskiej rozmowy wynika, że trudność rzadko leży w samym tekście. Częściej problemem jest źródło internetowe, które miesza historię kodeksu z twierdzeniem, że Kościół „ukrył prawdziwą wersję” wydarzeń.

• Lektura historyczna pomaga poznać różnorodność dawnych ruchów religijnych i język ich sporów.
• Lektura bez komentarza zwiększa ryzyko wyrwania zdań z gnostyckiego kontekstu kosmologicznego.
• Katechizm Kościoła Katolickiego wyjaśnia relację Pisma, Tradycji i Urzędu Nauczycielskiego Kościoła w numerach 74-100.
• Sakrament pokuty nie opiera się na apokryfach, lecz na Ewangelii, wierze Kościoła i posłudze pojednania przekazanej przez Chrystusa.

Jak rozmawiać o „ukrytej Ewangelii” bez sensacji?

Najlepiej zacząć od trzech faktów: tekst wspomniał Ireneusz z Lyonu około 180 roku, zachowany rękopis jest koptyjskim odpisem z późniejszych stuleci, a publikacja z 2006 roku nie zmieniła kanonu Nowego Testamentu.

Taka odpowiedź jest spokojna i uczciwa. Nie trzeba udawać, że tekst nie istnieje, ani przypisywać mu wagi, której sam nie ma. Jeżeli pytanie łączy się z osobistą winą, przebaczeniem czy lękiem przed spowiedzią, właściwsza będzie rozmowa z kapłanem i materiał sakrament pokuty i pojednania w parafii Gostycyn.

Ewangelia Judasza a cztery Ewangelie kanoniczne – jakie są najważniejsze różnice?

Ewangelia Judasza i cztery Ewangelie kanoniczne różnią się datowaniem, pochodzeniem, obrazem Jezusa oraz rozumieniem zbawienia: kanoniczne teksty I wieku głoszą wcielonego i zmartwychwstałego Chrystusa, a gnostycki apokryf II wieku rozwija tajemną wiedzę oraz dualizm ducha i materii.

Czym różni się obraz Jezusa w obu typach tekstów?

W Ewangeliach kanonicznych Jezus jest Zbawicielem, który realnie przyjmuje ludzką naturę, umiera i zmartwychwstaje, natomiast Ewangelia Judasza przedstawia Go głównie jako objawiciela sekretnej wiedzy.

Ta różnica dotyka centrum chrześcijańskiej wiary. Nie chodzi o detal fabularny ani o odmienny opis jednego wydarzenia. Chodzi o odpowiedź na pytanie, kim jest Jezus i dlaczego krzyż ma znaczenie dla człowieka.

• Wcielenie w Ewangelii Jana oznacza, że Słowo stało się ciałem, a nie jedynie ukazało się pozornie w świecie.
• Zmartwychwstanie w tekstach kanonicznych potwierdza zwycięstwo Chrystusa nad śmiercią, a nie ucieczkę od ciała.
• Łaska jest darem Boga dla wszystkich, nie nagrodą za dostęp do sekretnej nauki.
• Wspólnota Kościoła przekazuje Ewangelię publicznie przez głoszenie, sakramenty i liturgię.

Dlaczego późniejsze datowanie tekstu jest istotne?

Późniejsze datowanie jest istotne, ponieważ tekst powstały około połowy II wieku opisuje już rozwinięty spór teologiczny, a nie bezpośrednią relację naocznego świadka życia Jezusa.

Sam wiek rękopisu nie rozstrzyga wszystkiego, lecz tutaj łączy się z językiem, teologią i świadectwem Ireneusza z Lyonu. Dlatego badacz może traktować Ewangelię Judasza jako źródło do dziejów gnostycyzmu, ale nie jako korektę Ewangelii Mateusza, Marka, Łukasza i Jana.

Gdzie można przeczytać Ewangelię Judasza po polsku?

Wiarygodnego polskiego przekładu Ewangelii Judasza należy szukać w wydaniu naukowym z komentarzem, między innymi w publikacji ks. prof. Wincentego Myszora wydanej przez Wydawnictwo WAM w 2006 roku. Dostępność konkretnego nakładu najlepiej sprawdzić bezpośrednio u wydawcy lub w katalogu biblioteki.

Jak wybrać rzetelny polski przekład?

Rzetelny polski przekład powinien podawać tłumacza, podstawę rękopiśmienną, przypisy oraz komentarz wyjaśniający luki Kodeksu z Tchacos i pojęcia gnostyckie.

• Imię tłumacza pozwala sprawdzić kompetencje osoby pracującej z językiem koptyjskim i literaturą wczesnochrześcijańską.
• Przypisy tekstowe pokazują, gdzie papirus ma ubytki albo gdzie rekonstrukcja jest niepewna.
• Komentarz historyczny wyjaśnia związki z gnostycyzmem, kainitami i tekstami z Nag Hammadi.
• Informacja bibliograficzna umożliwia odróżnienie wydania naukowego od anonimowej kopii krążącej w sieci.

Czy darmowy tekst w internecie wystarczy?

Nie, darmowy tekst w internecie nie wystarczy, jeśli nie podaje tłumacza, wydania i przypisów, ponieważ przy uszkodzonym koptyjskim rękopisie kontekst filologiczny wpływa na sens zdań.

Najpierw przeczytaj Ewangelię kanoniczną, na przykład Ewangelia Mateusza – tekst, autor i najważniejsze tematy, a dopiero potem porównaj fragment apokryfu z komentarzem. Taka kolejność chroni przed fałszywym wrażeniem, że oba teksty mówią to samo innym językiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ewangelia Judasza jest starsza od Ewangelii kanonicznych?

Nie. Zachowany egzemplarz koptyjski pochodzi z III lub IV wieku, a sam utwór grecki badacze datują około połowy II wieku. Ewangelie kanoniczne powstały w I wieku i są związane z najwcześniejszym świadectwem apostolskim.

Czy Judasz Iskariota rzeczywiście napisał Ewangelię Judasza?

Nie. To pismo pseudoepigraficzne, czyli anonimowy autor przypisał je Judaszowi dla nadania tekstowi autorytetu. Judasz Iskariota, apostoł który wydał Jezusa, nie mógł napisać dzieła powstałego w II wieku.

Gdzie znaleziono Ewangelię Judasza?

Rękopis znany jako Kodeks z Tchacos odnaleziono w Egipcie w latach 70. XX wieku, prawdopodobnie w rejonie El Minya. Po długim okresie prywatnego obrotu i konserwacji opublikowano go w 2006 roku.

Czym jest gnostycyzm?

Gnostycyzm to zbiór dawnych nurtów religijnych, które łączyło przekonanie o zbawieniu przez szczególną, tajemną wiedzę – gnosis. W wielu jego odmianach świat materialny oceniano negatywnie, co odróżnia je od chrześcijańskiej wiary w dobrego Stwórcę i wcielenie Chrystusa.

Czy warto czytać Ewangelię Judasza jako katolik?

Tak, można ją czytać w celu historycznym i poznawczym, najlepiej w naukowym przekładzie z komentarzem. Nie należy traktować jej jako księgi natchnionej ani stawiać na równi z Ewangeliami kanonicznymi.

Czy Kościół zakazuje czytania apokryfów?

Nie ma formalnego zakazu samej lektury apokryfów. Kościół uczy jednak, że źródłem wiary są księgi natchnione, Tradycja i autentyczne nauczanie Kościoła, a nie późniejsze teksty gnostyckie.

Czy Ewangelia Judasza zmienia ocenę zdrady Judasza?

Nie. Apokryf przedstawia własną gnostycką interpretację wydania Jezusa, ale nie zmienia świadectwa Ewangelii kanonicznych ani nauczania Kościoła. Tekst należy czytać jako dokument sporu religijnego, nie jako odkrycie zastępujące Nowy Testament.

Źródła i literatura

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, część I, dział I, rozdział II, artykuł 3, 1994.
2. National Geographic Society, The Gospel of Judas, wydanie krytyczne i materiały publikacyjne, 2006.
3. Wincenty Myszor, Ewangelia Judasza. Przekład i komentarz, Wydawnictwo WAM, 2006.
4. Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses, księga I, około 180 r.
5. James M. Robinson (red.), The Nag Hammadi Library in English, wydanie poprawione, 1996.

Marek Jankowski

Redaktor portalu związanego z parafią św. Marcina. Interesuje się historią i tradycją Kościoła na Pomorzu; treści opiera na Piśmie Świętym, Katechizmie i nauczaniu Kościoła.